Prof. Dr. Emin Murat Akbaş
Tiroid Bezi Küçük Ama Etkisi Çok Büyük
25 Mayıs Dünya Tiroid Günü vesilesiyle toplum sağlığı açısından son derece önemli bir konuya dikkat çekmek istiyorum. Günümüzde tiroid hastalıkları, milyonlarca insanın yaşam kalitesini doğrudan etkileyen ancak çoğu zaman geç fark edilen sağlık problemleri arasında yer almaktadır. Belirtilerin sinsi ilerlemesi nedeniyle birçok kişi uzun süre yaşadığı şikayetlerin nedenini anlayamamaktadır.
Tiroid bezi boynumuzun ön kısmında bulunan küçük bir organdır. Ancak küçük olmasına rağmen vücudumuzdaki metabolik düzenin merkezlerinden biridir. Kalp ritminden enerji seviyesine, kilo kontrolünden ruh haline kadar birçok sistemi doğrudan etkiler. Bu nedenle tiroid hormonlarındaki bozukluk yalnızca bir hormon problemi değil, tüm vücudu ilgilendiren önemli bir sağlık sürecidir.
Halsizlik ve Kilo Problemleri Göz Ardı Edilmemeli
Toplumda en sık karşılaştığımız rahatsızlıklardan biri hipotiroididir. Yani tiroid bezinin yavaş çalışmasıdır. Halsizlik, sürekli yorgunluk hissi, kilo alma, saç dökülmesi, cilt kuruluğu ve unutkanlık gibi belirtilerle kendini gösterebilir. Pek çok kişi bu şikayetleri yoğun iş temposuna, strese veya yaş ilerlemesine bağlayarak önemsememektedir.
Oysa erken teşhis edilen hipotiroidi, uygun tedaviyle başarılı şekilde kontrol altına alınabilmektedir. Özellikle uzun süredir geçmeyen halsizlik yaşayan bireylerin mutlaka hekim kontrolünden geçmesi gerekmektedir.
Çarpıntı ve Titreme Tiroid Kaynaklı Olabilir
Bir diğer önemli tablo ise hipertiroididir. Tiroid bezinin fazla çalışması sonucu ortaya çıkan bu durumda çarpıntı, ellerde titreme, kilo kaybı, aşırı sinirlilik ve terleme görülebilir. Bazı hastalarda uyku problemleri ve dikkat dağınıklığı da yaşanabilmektedir.
Özellikle kalp sağlığı açısından ciddi riskler oluşturabileceği için bu belirtiler ihmal edilmemelidir. Vatandaşlarımızın bu tür şikayetlerde ilk aşamada aile hekimlerine başvurması son derece önemlidir. Aile hekimlerimiz, tiroid hastalıklarının tanı ve takibinde büyük görev üstlenmektedir.
İyot Kullanımında Bilinçli Hareket Edilmeli
Tiroid sağlığı açısından iyot, selenyum ve demir büyük önem taşımaktadır. Ancak toplumda iyot konusunda ciddi bilgi kirliliği bulunmaktadır. Sağlıklı bireylerde iyotlu tuz kullanımı koruyucu olabilirken, bilinçsiz şekilde yüksek doz iyot takviyesi kullanılması ciddi sağlık sorunlarına yol açabilir.
Özellikle gebelik, emzirme ve çocukluk dönemlerinde iyot ihtiyacı artmaktadır. Bu süreçlerde kullanılacak takviyeler mutlaka doktor kontrolünde olmalıdır. Kulaktan dolma bilgilerle hareket edilmesi doğru değildir.
Sosyal Medyadaki Yanlış Bilgilere Dikkat
Son yıllarda sosyal medyada brokoli ve lahana gibi sebzelerin tiroidi bozduğu yönünde yanlış bilgiler yayılmaktadır. Oysa normal porsiyonlarda tüketilen bu besinlerin sağlıklı bireylerde olumsuz etkisi bulunmamaktadır.
Aynı şekilde gluten konusu da herkesi ilgilendiren genel bir durum değildir. Daha çok çölyak hastalarında dikkat edilmesi gereken özel bir süreçtir. Bu nedenle sosyal medyada dolaşan her bilgiye sorgulamadan inanılmamalıdır.
Tiroid İlaçları Bilinçsiz Kullanılmamalı
Tiroid hormonu tedavisi gören hastalarımızın ilaç kullanım kurallarına dikkat etmesi gerekir. Levotiroksin içeren ilaçların sabah aç karnına alınması ve yemekten önce en az otuz dakika beklenmesi önemlidir. Ayrıca soya ürünleri ilacın emilimini azaltabileceği için tüketim saatine dikkat edilmelidir.
Ne yazık ki bazı kişiler tiroid ilaçlarını zayıflama amacıyla bilinçsiz şekilde kullanmaktadır. Bu son derece tehlikeli bir durumdur. Kalp ritim bozukluklarından ciddi metabolik problemlere kadar birçok sağlık sorununa yol açabilir. Hiçbir hormon ilacı doktor önerisi dışında kullanılmamalıdır.
Vücudunuzun Sesine Kulak Verin
Tiroid hastalıkları günümüzde modern tıbbın imkanlarıyla başarılı şekilde tedavi edilebilen sağlık sorunlarıdır. Burada önemli olan erken teşhis, düzenli takip ve doğru tedavidir.
Uzun süredir geçmeyen halsizliğiniz, açıklayamadığınız kilo değişiklikleriniz veya çarpıntı şikayetleriniz varsa bunu sıradan bir durum olarak görmeyin. Sağlıklı bir yaşam için bedeninizin verdiği sinyalleri dikkate alın ve mutlaka hekiminize danışın.
YORUMLAR