Sarıkamış Harekatı’nın 111’inci yıl dönümünde düzenlenen panelde konuşan Prof. Dr. Yavuz Aslan, harekatın sadece askeri bir kayıp olmadığını, Doğu Anadolu ve Karadeniz’in Rus işgaline uğramasıyla yüz binlerce insanın hayatını kaybettiği bir “kara günler” dönemini başlattığını vurguladı.
ERZURUM – Atatürk Üniversitesi Edebiyat Fakültesi tarafından, Sarıkamış Harekatı’nın 111’inci yıl dönümü vesilesiyle “Beyaz Hüzün: Sarıkamış Harekatı ve Sonuçları” konulu bir panel düzenlendi. Moderatörlüğünü Tarih Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Yavuz Aslan’ın yaptığı panelde, harekatın askeri boyutunun ötesindeki sivil trajediler ve bölge üzerindeki uzun süreli etkileri masaya yatırıldı.
“Sarıkamış Şehitleri İhmal Edilmemeli”
Panelin açılışında konuşan Prof. Dr. Yavuz Aslan, Sarıkamış şehitlerinin tarihsel süreçte hak ettikleri değeri geç de olsa almaya başladığını ifade etti. Aslan, şu değerlendirmelerde bulundu:
“Yıllarca Çanakkale şehitlerini anarken Sarıkamış şehitlerini biraz ihmal ettik. Sanki bu olay hiç yaşanmamış gibi davrandık. Ancak Sarıkamış şehitleri de en az Çanakkale şehitleri kadar anılmayı hak ediyorlardı. Onlar vatanları için hiç düşünmeden canlarını verdiler. Özellikle 2000’li yılların başından itibaren üniversitemiz ve çeşitli sivil toplum kuruluşlarının girişimleriyle Sarıkamış yeniden hak ettiği önemi kazandı.”
“Rakamların Korkunçluğu Ortadadır”
Harekat sonrası ordunun savunma gücünü kaybetmesinin bölgeyi korumasız bıraktığını belirten Prof. Dr. Aslan, asıl yıkımın işgal ve göç dalgalarıyla geldiğini vurguladı. Aslan, bölge için “kara günler” olarak adlandırılan dönemi şu verilerle anlattı:
“Savaşta kaybedilen rakamlar tartışılıyor ancak asıl büyük etki daha sonra görüldü. 1916 başından itibaren Doğu Karadeniz, Erzincan, Erzurum, Van ve Hakkari Rus işgaline uğradı. Bu sadece bir işgal değildi; aynı zamanda göç ve esaretti. Yüz binlerce insanımız kış şartlarında yollarda hayatını kaybetti. Ermeni çetelerinin katliamları yüzünden hayatını kaybedenlerin sayısı 500 binin üzerindedir. 1914’te 4 milyona yakın olan bölge nüfusu, 1918’e gelindiğinde 600-700 binlere düşmüştür. Rakamların korkunçluğu ortadadır.”
“Savaşın Bütün Yükünü Erzurum Çekti”
Harekatın hedefi Sarıkamış olsa da lojistik ve insani yükün Erzurum halkının omuzlarında olduğunu söyleyen Prof. Dr. Yavuz Aslan, halkın fedakarlığına dikkat çekti. Aslan, “Erzurum halkı 7’den 70’e savaşın büyük yükünü çekmiş, Birinci Dünya Savaşı’nın ardından 4 yıl da Milli Mücadele vermiştir. Bu halkın sabrına ve fedakarlığına şaşırmamak mümkün değildir” ifadelerini kullandı.
Atatürk Üniversitesi bünyesinde gerçekleştirilen panelde ayrıca Prof. Dr. Mehmet Göktaş, Doç. Dr. Ulvi Ufuk Tosun ve Dr. Öğr. Üyesi Yavuz Özdemir de harekatın dini, siyasi ve askeri sonuçlarına dair sunumlar gerçekleştirdi.