Türk Havacılık ve Uzay Sanayii A.Ş. (TUSAŞ) tarafından milli imkanlarla geliştirilen 2 adet yeni nesil temel eğitim uçağı HÜRKUŞ-2, düzenlenen resmi törenle Hava Kuvvetleri Komutanlığı envanterine katıldı. TUSAŞ Kahramankazan tesislerinde yapılan programa Savunma Sanayii Başkanı Haluk Görgün, Hava Kuvvetleri Komutanı Orgeneral Rafet Dalkıran ve TUSAŞ Genel Müdürü Mehmet Demiroğlu katılım sağladı. Teslim tutanakları, Savunma Sanayii Başkanı Haluk Görgün tarafından Orgeneral Rafet Dalkıran’a takdim edildi.
Gökyüzünde Yerli Ve İnsanlı Hava Aracı Çağı
Gerçekleşen teslimatla birlikte Türk Hava Kuvvetleri bünyesinde insanlı milli uçak dönemi resmen başladı. 2026 yılı sonuna kadar 12 adet HÜRKUŞ’un kuvvet komutanlığına teslimi hedefleniyor. Temel ve ileri başlangıç uçuş eğitimlerini tek gövdede birleştiren hava aracı, pilotların gelişmiş sistemlere süratle adapte olmasını sağlayarak jet safhasına geçişteki intibak yükünü ve operasyonel maliyetleri aşağı çekiyor. Dijital aviyonikleri ve akıllı uçuş sistemleriyle eğitimi etkin kılan platform, bakım ve idame alanında da bütçe dostu bir planlama sunuyor.
Savunma Sanayii Başkanı Görgün: “Kendi Sınıfında Dünyanın En İyisini Yaptık”
Savunma Sanayii Başkanı Haluk Görgün törendeki hitabında tarihi bir gün yaşandığını belirterek, “Bugün Türkiye ilk kez, kendi insanlı uçağını kendi pilotuna emanet ediyor. Vecihi Hürkuş’un aziz hatırasını, onun adını taşıyan uçağı, kahraman Hava Kuvvetlerimizin hizmetine sunarak yaşatıyoruz. Bu milletin evlatlarının emeği olan HÜRKUŞ’larımızla, gök vatanı koruyacak pilotlarımızı yetiştireceğiz. Ortaya koyulan işe bakarak büyük bir güvenle söylüyorum; kendi sınıfında dünyanın en iyisini yaptık. Mühendislik zanaatını, tasarım sanatıyla buluşturduk. HÜRKUŞ’un kokpit ve aviyonik mimarisini diğer hava platformlarımız ile bir bütünlük içinde tasarladık. Pilotlarımız HÜRJET ve KAAN’a geçtiklerinde tamamen yabancı bir mimari yerine, alıştıkları mimarinin gelişmiş versiyonlarını görecekler. İşe başladığımızda HÜRKUŞ projesinde görev alan mühendislerimizin yaş ortalaması 28’di. Bu genç ekip HÜRKUŞ’la birlikte Türkiye’nin insanlı hava platformları için önemli bir mühendislik birikimi oluşturdu. HÜRKUŞ’ta kazandığımız tasarım, geliştirme, test ve entegrasyon tecrübesini, HÜRJET ve KAAN’a taşıyoruz. Yani HÜRKUŞ projesi bize yalnızca bir uçak kazandırmadı; daha büyük hedeflerin altından kalkabilecek bir mühendislik kabiliyeti de kazandırdı. Bir uçağı tasarlamak ve üretmek kadar, ortaya koyduğunuz tasarımın emniyetini ve performansını kendi kabiliyetlerinizle doğrulayabilmek de önemli” dedi.
İhracat Hamlesi Ve 55 Uçaklık Tedarik Takvimi
Uçağın kazandığı yetkinliklere ve uluslararası pazardaki durumuna değinen Görgün, “Bu sürecin sonunda, 9 Eylül’de HÜRKUŞ’umuza uluslararası standartlarda askeri tip sertifikasyon verdik. Böylece tasarlayan ve üreten olmanın yanında, kendi uçağını test eden ve sertifikalandıran bir yetkinliğe ulaşmış olduk. HÜRKUŞ temel eğitim kabiliyetlerinin yanında hafif taarruz ve yakın hava desteği görevlerini de icra edebilecek bir platform oldu. Böylece aynı uçak ailesiyle hem pilot yetiştirebiliyor hem de farklı harekat ihtiyaçlarına cevap verebiliyoruz. Bu çok yönlülük HÜRKUŞ’u uluslararası pazarda da benzersiz bir seçenek haline getiriyor. Bugün dünyanın farklı coğrafyalarından pek çok ülke uçağımızla ilgileniyor. Temel eğitim uçağı pazarında yüzlerce uçağı kapsayan bir ihtiyaç var. Allah’ın izniyle; kendi ihtiyacımızı karşılarken, dünya pazarında da ana oyunculardan birisi olacağız. Çok yakında HÜRKUŞ’un ihracat haberlerini almaya başlayacağız. Elbette işimiz kendi sınıfında dünyanın en iyi uçağını yapmakla bitmiyor. Kendi kuvvetlerimizin ihtiyacını karşılarken, yurt dışı tedarik taleplerini de zamanında teslim edecek şekilde üretebilmek gerekiyor. Bunu başarmak için başkanlığımız, TUSAŞ ve alt yüklenicilerimiz, hep birlikte üretim ve entegrasyon süreçlerini optimize ettik. Kullanıcılarımız, HÜRKUŞ’un bakım ve idamesinde de aynı firmaların bilgi ve tecrübesinden yararlanmaya devam edecek. Kurduğumuz hatlarda; hem Hava Kuvvetlerimiz hem de dost ve müttefik ülkeler için eş zamanlı olarak üretim gerçekleştireceğiz. Alacağımız her yeni sipariş, paydaş firmalarımızın yeni pazarlara erişimi anlamına gelmekte” ifadelerini kullandı.
Yerlilik oranı ve filo hedefleri hakkında ayrıntılar paylaşan Görgün, “Böylece her ihracat, savunma sanayimizin daha geniş bir kesimine kazanç olarak dönecek. Bugün HÜRKUŞ’u yüzde 80’lere yaklaşan bir yerlilik oranıyla üretiyoruz. Uçağımızın alt sistemlerinin ve yazılımlarının yerli olması, milli mühimmatlarımızın entegrasyonunu kolaylaştırıyor. Uçağı yapanla mühimmatı yapan birlikte çalışınca, her iki ürünün kabiliyeti ve pazardaki gücü artıyor. Bugün teslim ettiğimiz 2 uçağı, planlanan takvim çerçevesinde yenileri izleyecek. 15 uçakla başlayan tedarik programımızı, 40 ilave uçakla toplam 55 uçağa çıkardık. İnşallah 2027 yılında Türk Hava Kuvvetlerinde HÜRKUŞ filolarını göreceğiz. 2028 yılı sonuna kadar da 55 uçağın tamamını Hava Kuvvetlerimizin envanterine kazandırmayı hedefliyoruz. Bugün HÜRKUŞ’u teslim eden Türkiye, farklı sınıflardaki uçakları ve İHA’ları, kara ve deniz araçlarını, mühimmatları ve elektronik harp sistemlerini özgün tasarımlarla geliştirilebilen, seri üretime sokabilen ülkelerinden biri. Kendi aklımızla tasarlıyor, kendi sanayimizle üretiyor, dünyaya sunuyoruz. İşte gerçek güç budur. Hiç şüphesiz bu büyük dönüşümün mimarı, Cumhurbaşkanımız Sayın Recep Tayyip Erdoğan’dır. Gök vatanda bağımsızlık rüzgarının gücüyle yükselen her milli platformumuzda kendilerinin imzası var. Bu gücün karşılığını bugün HÜRKUŞ’ta görüyoruz. HÜRKUŞ’ta yetişen, HÜRJET’te ustalaşan pilotlarımız, KAAN’la gök vatanı koruyacak” değerlendirmesinde bulundu.
Görgün ayrıca, “Önümüzdeki süreçte HÜRKUŞ’ların yanı sıra; hava, kara, deniz platformlarını, ÇELİKKUBBE bileşenlerini ve füze sistemlerini hızla envantere katacağız. Bir taraftan da diğer projelerde Ar-Ge ve Ür-Ge faaliyetlerimizi aralıksız sürdüreceğiz” sözleriyle savunma hedeflerini aktardı.
Komutan Dalkıran: “Geleceğe Uzanan Güçlü Bir Vizyon”
Törende değerlendirmede bulunan Hava Kuvvetleri Komutanı Orgeneral Rafet Dalkıran, “HÜRKUŞ, Türk Hava Kuvvetleri’nin pilotaj eğitiminde önemli bir görev üstlenecektir. Modern sistemleri, yüksek performansı ve manevra kabiliyeti ile pilot adaylarımızın uçuş becerilerini geliştirmelerine, çağdaş eğitim ihtiyaçlarına uygun bir altyapı içerisinde yetiştirmelerine büyük katkı sağlayacaktır. Daha da önemlisi, HÜRJET ve KAAN başta olmak üzere yakın gelecekte envanterimize girecek yerli ve milli uçaklarımıza entegre olarak eğitim ve harekat süreçlerine önemli bir temel oluşturacaktır. Dolayısıyla HÜRKUŞ, yalnızca bugünün ihtiyacına cevap veren bir platform değil, Türk Hava Kuvvetleri’nin geleceğine uzanan güçlü bir vizyonun da parçasıdır” dedi.
Tusaş Genel Müdürü Demiroğlu: “Başarılara Yenisini Ekliyor”
TUSAŞ Genel Müdürü Mehmet Demiroğlu ise “Bugün teslimatını gerçekleştirdiğimiz HÜRKUŞ’umuz, yalnızca kendi sınıfında başarılı bir hikaye yazmakla kalmadı. HÜRKUŞ’tan, HÜRJET’e, KAAN’a, KAAN’dan daha ilerilere varacak olan bu serüvende elde edilen mühendislik, bilgi ve birikimleri bugün ülkemizi 4 ülkeden biri haline getirdi. HÜRKUŞ, ilk uçuşundan bu zamana elde ettiği başarılara bugün bir yenisini daha ekliyor. Çok yakın tarihte aldığımız askeri tip sertifikasıyla yeni bir yetkililik kazanan HÜRKUŞ’umuzu envanterimize kazandırıyoruz. Hava Kuvvetleri Komutanlığımıza yapılan bu ilk teslimat, vatanımıza, milletimize, Türk Silahlı Kuvvetlerimize, özellikle de Hava Kuvvetlerimize hayırlı olsun” şeklinde konuştu.
Hürkuş-2 Platformunun Teknik Üstünlükleri
Tasarım çalışmalarına 3 Mayıs 2021’de başlanan HÜRKUŞ-2 projesinde ilk uçuş 2024 yılının sonunda yapıldı. Aerodinamik gövde yapısı hafifletilen ve çevikliği artırılan platform, Pratt & Whitney Canada üretimi 1600 beygir güç üreten turboprop motoruyla donatıldı. Platform, 30 bin feet irtifaya tırmanma ve 320 KCAS azami sürate erişme yeteneğine sahip bulunuyor. HÜRKUŞ-B modeli dahilinde ise bugüne kadar 3 ayrı ülke ile resmi ihracat anlaşması imzalandı. Program, teslimi yapılan 2 uçağın icra ettiği selamlama uçuşu ile sona erdi.