Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanı Numan Kurtulmuş, Irak Temsilciler Meclisi Başkanı Heybet Halbusi ile Meclis’te bir araya geldi. Basına kapalı icra edilen görüşmenin ardından iki meclis başkanı ortak basın toplantısı düzenledi. Konuk mevkidaşı ve beraberindeki heyeti ağırlamaktan duyduğu memnuniyeti dile getiren Kurtulmuş, Türkiye ile Irak arasındaki ilişkilerin son derece olumlu bir seyir izlediğini belirtti.
İki ülke temaslarının taşıdığı değere dikkat çeken Kurtulmuş, “Türkiye ile Irak arasında son zamanlarda fevkalade olumlu bir ivme yakalanmıştır. Bu olumlu sürecin başarılı bir şekilde sürdürülmesi bakımından açıkçası bugünkü ziyareti çok önemsiyoruz. Öncelikle 2024 yılında Sayın Cumhurbaşkanımız Recep Tayyip Erdoğan’ın geniş bir heyetle birlikte Irak’a gerçekleştirdiği ziyarette 27 anlaşmanın imzalanması, tarihi bir adım teşkil etti. Ardından yapılan karşılıklı ziyaretler sonrasında Irak Başbakanı Ali Zeydi geniş bir heyetle birlikte temmuz ayında ülkemizi ziyaret etti. Bu ziyarette çok sayıda stratejik karar alındı ve çok sayıda belge imzalandı. Sayın Halbusi ve arkadaşlarının ülkemize gerçekleştirdiği ziyaretle ülkelerimiz arasında yakalanan pozitif gündemin ileriye taşınması için fevkalade büyük bir adım teşkil edecektir. Ümit ediyorum ki bundan sonra hükümetlerimiz arasında var olan bu olumlu gündem iki ülkenin parlamentolarında da olumlu bir şekilde ilerletilecek ve parlamentolar olarak yakın iş birliği içerisinde çalışmalarımızı sürdüreceğiz” ifadelerini kullandı.
Bölgesel İstikrar Ve Ortak Mücadele Mesajı
Görüşülen meselelerin takibi adına ülkeler arası özel komiteler kurulacağını bildiren Kurtulmuş, uluslararası düzenin içine girdiği çıkmaza işaret etti. Kurtulmuş konuşmasında şu değerlendirmelerde bulundu: “Dünya fevkalade önemli bir süreçten geçiyor. Mevcut sistem bütün kurumları, kuruluşları ve kurallarıyla çökmüş vaziyettedir. Ancak eski düzen çökmüş olmakla birlikte yeni bir düzen de kurulamamıştır. Başta bölgemiz olmak üzere dünyada yaşanan çatışmalar, gerilimler ve istikrarsızlık aslında dünya sistemindeki sorunun yansımasıdır. Hiç şüphesiz dünyadaki gerilim, çatışma ve istikrarsızlıktan en fazla etkilenen bölgelerin başında ülkelerimizin içinde bulunduğu Orta Doğu coğrafyası gelmektedir. Dolayısıyla biz bütün bu bölgede yaşanan gelişmeleri yakinen takip etmek ve tedbir almak mecburiyetindeyiz. Halihazırda var olan istikrarsızlıklara bir de İsrail’in yayılmacı politikaları ve hemen hemen bölge ülkelerinin tamamına karşı geliştirdiği hasmane tavrı ve bölgedeki istikrarsızlaştırıcı politikalar dikkate alındığında çok daha uyanık, güçlü ve iş birliği halinde olmamız aşikardır. Bu çerçevede Türkiye olarak bölgede yaşanan sorunlara ‘bölgesel sahiplenme’ ilkesi çerçevesinde yaklaşıyoruz. Bu bölgede yaşanan hiçbir sorun Türkiye’nin ihmal edebileceği bir sorun değildir. Herhangi bir dost ülkede yaşanan karışıklık, gerilim ya da çatışmaya Türkiye bigane kalamaz. Dolayısıyla bu çerçevede Irak’ta yaşananları yakinen takip ediyoruz. Sadece komşu olarak değil, tarih boyunca çok yakın ilişkileri olan kardeş, dost hatta iç içe geçmiş akraba ülke olarak Irak’ın geleceğini ve istikrarını fevkalade önemsiyoruz. Irak hükümetinin bölgesel ihtilafların dışında kalması özellikle de İsrail ve Amerika’nın İran’a karşı başlattığı savaştan sonra ortaya çıkan gerilim ve ihtilafların dışında kalma çabalarını da takdirle karşılıyoruz.”
Kalkınma Yolu İle Ticaret Hacmi Artacak
İkili ticaret hacmini 17 milyar dolardan 30 milyar dolar seviyesine çıkarma hedefini önemsediklerini kaydeden Kurtulmuş, ulaştırma koridorlarının dönüştürücü gücüne vurgu yaptı. Kurtulmuş, “Türkiye ve Irak’ın içinde bulunduğu bölge ile ilgili iki önemli projenin altını çizmek isterim. Bunlardan birisi Kalkınma Yolu Projesi’dir. Bu proje bağlantısallığın en mükemmel manada sağlanacağı ve önümüzdeki dönemde hem Irak’ın hem bölgenin gelişmesi, kalkınması hem de Türkiye’nin gelişmesine katkı sağlayacak çok önemli bir projedir. Bu proje vasıtasıyla Asya, Türkiye ve Irak üzerinden Avrupa’ya bağlanacak, Asya ve Avrupa ekonomileri birbirleriyle entegre hale gelecektir. Bu yüzden proje kapsamında atılacak her türlü adıma sonuna kadar destek vereceğimizi karşılıklı olarak teyit ettik. Projenin hızlanması için de fikirlerimizi paylaştık. Kalkınma Yolu Projesi en kısa süre içerisinde tüm bileşenleriyle birlikte aktif, görünür, hayata geçirilen bir uygulama olsun. Böylece kazan kazan prensibi içerisinde her iki ülkenin de büyük bir kazanç elde edeceğini düşünüyoruz. Bu sadece maddi bir kazanç değil, halkların, kültürlerin ve bölgedeki şehirlerin birbirlerine bağlanması anlamına gelecektir” dedi.
Silahların Teslimi Ve Silahsızlanma Adımları
‘Terörsüz Türkiye’ adımları çerçevesinde hazırlanan kanun teklifinin Meclis onayından geçtiğini hatırlatan Kurtulmuş, sürecin sahadaki yansımalarını şöyle aktardı: “Böylece Cumhuriyet’in ilk asrının yarısını heba ettiğimiz terör meselesini bütünüyle geride bırakıyoruz. PKK bütün unsurlarıyla birlikte kendisini feshediyor ve silahlarını teslim etme sürecini başlatıyor. Bu sürecin bir yansıması olarak Suriye sınırları içerisinde PYD/YPG ve KCK’nın hızlı bir şekilde yeni Suriye yönetimine entegre olmasını takdirle karşılıyoruz. Aynı şekilde ‘Terörsüz Türkiye’ yaklaşımının tüm bölgeye etki edeceğini, terörden çok çeken Iraklı kardeşlerimizin de en kısa zamanda terörden ve silahlı gruplardan kurtulacağını ümit ediyoruz. İsimlerini tek tek saymak istemiyorum ama çok sayıda örgütün Irak’ın başına bela olduğunu, halka ne kadar büyük bir zulmettiğini biliyoruz. Irak’ın her tarafı terör örgütlerinden, milis gruplardan temizlenecek ve terörsüz bir Irak inşa edilecektir. Türkiye’deki PKK terörünün sona ermesi, ‘Terörsüz Türkiye’ süreci, pratik olarak bölgeye tesirini en kısa süre içerisinde şahit olacağız. Bu çerçevede önümüzdeki aydan itibaren Irak’taki silahlı milis gruplarının silahlarını merkezi hükümete teslim etmesiyle ilgili hazırlığın olması çok kıymetlidir.”
Irak Parlamentosu’ndan Güvenlik Ve Enerji Vurgusu
Irak Temsilciler Meclisi Başkanı Heybet Halbusi de görüşmede kritik stratejik dosyaların ele alındığını ifade etti. Türkiye’deki yasal düzenlemeyi tebrik eden Halbusi, “Sayın Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ve TBMM’yi, ‘Terörsüz Türkiye’ yasasını onaylamanızdan ötürü sizi tebrik ediyorum. Bu konu hem Türkiye hem de bölge için çok önemli. Irak’ta pratik çalışmalar yapılıyor. Özellikle bu ayın 30’u veya ekim ayında bütün silahların devlet otoritesi altında çalışma yapılacak. Siyasi grubu olan bütün parti başkanları ve halkın tüm kesimleri bu konuda hemfikir çünkü bu ulusal bir konudur. Biz istiyoruz ki bütün bölge, terörsüz bir bölge olsun, silahlı gruplar olmasın. Bu konu tüm ülkelerin istikrarını yakından ilgilendiriyor. Görüşmelerimizde birçok konuya değindik. Bildiğiniz gibi 2025 yılında iki ülke arasında çerçeve anlaşması imzalandı. Irak Dışişleri Bakanlığı yetkilileri parlamentoya gelerek anlaşma ile ilgili bilgi verdi. Bütün bu detayları koordinasyon içerisinde çalışıyoruz” dedi. Halbusi ayrıca Hürmüz Boğazı’nda cereyan eden son gelişmeler ışığında, Irak petrolünün dünya pazarlarına ulaştırılmasında Türkiye’nin hayati bir rol üstleneceğini sözlerine ekledi.