Selçuk Üniversitesi Fen Fakültesi’nden emekli öğretim üyesi Prof. Dr. Ahmet Duran, sosyal medyada gördüğü bir doğa fotoğrafından yola çıkarak maydanozgiller familyasına ait yeni bir bitki türü keşfetti. Meram ilçesi Dere Mahallesi mevkisinde tespit edilen ve iki yıllık bilimsel incelemenin ardından uluslararası botanik dergisi Phytotaxa’da yayımlanan bitki, ‘Konya sarunotu’ (Bilacunaria konyaensis) adıyla dünya literatürüne geçti.
Fotoğrafı çeken kişiyle temas kurup araziye çıkan Duran, sahada incelemeler yaparak örnekler topladı. Laboratuvar ortamındaki değerlendirmeler sonucunda türün dünyada sadece bu bölgede yetişen, popülasyonu son derece dar bir endemik olduğu saptandı.
Sosyal Medyadaki Kare Bilimsel Keşfe Kapı Araladı
Keşif sürecini aktaran Prof. Dr. Ahmet Duran, “Endemik olarak keşfettiğim bitki Apiaceae familyasından maydanozgiller olarak isimlendirilen bitki grubudur. Türkiye’de oldukça yaygın türe sahiptir. Bir Konya sevdalısının paylaştığı fotoğrafı gördüm ve fotoğraf dikkatimi çekti. Ondan fotoğrafı nerede çektiğini sordum o fotoğraf üzerindeki bitkiden hareketle ben bunu Meram’ın Dere Mahallesi’nde olduğunu öğrenip bölgeye giderek araştırmaya başladım. Bu bitkinin yeni olduğunu araştırmalarım sonucunda keşfettim” dedi.
Ömründe Yalnızca Bir Kez Çiçek Açıyor
Bitkinin biyolojik yapısı ve koruma statüsü hakkında bilgi veren Prof. Dr. Duran, “Bitkinin tam ismi ‘Bilacunaria konyaensis’ bu bilimsel adı. Türkçe adı ‘Konya sarunotu’ olarak geçmektedir. Konya’ya has bir bitkidir. Dünyada sadece Konya’da yetişen bir bitkidir. Aynı zamanda çok nadir bir bitkidir. Çok az birey ile temsil edilir. Nesli tehdit altında olan bir bitki. Öncelikle korunması gereken bitkiler arasında yer almaktadır. Bu bitkiye biz bilimsel olarak monokarpik bitki diyoruz. Monokarpik bitkiler, bitkiler aleminde çok azdır, nadirdir. Bitki özellikle birinci yıl tohumundan gelişerek bir iki yaprak verir. Kışın bu yapraklar kurur ancak toprak altı kısmı canlı kalır. İkinci yıl üç dört yaprak daha sonra üçüncü dördüncü beşinci ya da altıncı yılda 10-15 yapraklı büyük bir öbek haline gelir ve ondan sonra da ortasından gövdesini çıkarır, çiçek verir. Meyveye geçer ve binlerce on binlerce tohum vererek bitki bütünüyle ölür. Ömründe bir kez çiçek açan bitki demektir. Benim keşfettiğim bitki de bu grup bitkilerdendir” ifadelerini kullandı.