Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi (BAİBÜ) öncülüğünde hayata geçirilen yenilikçi biyopil projesiyle, evlerdeki saksı bitkileri birer enerji kaynağına dönüştürüldü. TÜBİTAK tarafından kabul edilen ve fotosentez sürecini doğrudan elektriğe çeviren sistem, 25 metrekarelik bir alanı LED aydınlatma ile besleyebilecek güce ulaştı.
Bolu ve Ankara’dan akademisyen, mühendis ve mimarlardan oluşan 5 kişilik uzman ekip, yenilenebilir enerji alanında büyük ses getirecek bir başarıya imza attı. Geliştirilen biyopil sistemi sayesinde, dekoratif amaçlı kullanılan bitkiler artık düşük ölçekli enerji ihtiyaçlarını karşılayabilecek. Projenin ilerleyen aşamalarında; büyük ölçekli peyzaj alanlarının aydınlatılması, mobil cihazların şarj edilmesi ve savunma sanayi sistemlerine enerji sağlanması hedefleniyor.
Projenin İlham Kaynağı Bir Çocuğun Sorusu Oldu
Proje yürütücüsü Doç. Dr. Aysun Tuna, bu bilimsel serüvenin 2018 yılında oğlunun sorduğu basit bir soruyla başladığını ifade etti. Tuna, süreci şu sözlerle anlattı:
“Projemiz TÜBİTAK 1005, ‘Yenilikçi Fikirler Başlığı Altındaki’ programda kabul edilmiş bulunmakta ve ağustos ayı itibariyle de tamamlamak üzere çalışmalarımıza hız vermiş durumdayız. Projenin başlangıç nüvesini oğlum attı diyebilirim. 5’inci sınıfta, ‘Neden bitkilerden enerji üretemiyoruz?’ sorusuyla başlayan bir serüvende, proje ekibi üyemiz Nurettin Çek ve değerli mühendisimizle birlikte bir ortaklığa girdik. Bitkiler doğal peyzajın en önemli unsurlarından biri ancak enerji kaynağı olarak çok düşünülmemişti. ‘Bir bitki enerji altyapısına dönüşebilir mi?’ sorusuyla yola çıktık.”
Mevcut Sistemlerden 4,7 Kat Daha Verimli
Sistemin çalışma prensibi hakkında teknik bilgiler veren Yüksek Mühendis Nurettin Çek, geliştirilen biyolojik sistemin verimliliğine dikkat çekti. Çek, şu bilgileri paylaştı:
“Bizim yapmış olduğumuz sistem bitkilerin fotosentezini doğrudan elektrik enerjisine dönüştüren biyokimyasal bir sistem. Bu bir biyopil olarak adlandırılabilir. Limon ve patatesten enerji üretimi bunun temeliydi ancak biz bu sistemleri ilerlettik. Şu an üretmiş olduğumuz sistemde tekniğin bilinen durumuna kıyasla 4,7 kat daha yüksek enerji üretimi ortaya koymuş bulunmaktayız. Şu an sistemimiz 25 metrekare bir odayı rahatlıkla aydınlatabilmektedir. Bu sistemlerin aydınlatma teknolojilerinde ve düşük güçlü sensör uygulamalarında yaygın kullanım alanına sahip olacağını öngörüyoruz.”
Doç. Dr. Aysun Tuna başkanlığındaki proje ekibinde; Prof. Dr. Ayhan Orhan, Doç. Dr. Ali Çelik, Malzeme ve Metalurji Yüksek Mühendisi Nurettin Çek, Mekatronik Yüksek Mühendisi Selman Sezer ve Mimar Gamze Tekin görev aldı.