Yeşilay Genel Başkanı Doç. Dr. Mehmet Dinç, ‘Yeşilay Türkiye Tütün Raporu 2025’ toplantısında, “Bize başvuran danışanlarımızın sigaraya başlama yaşı ortalama 16. 18 yaşından iki yıl önce. Başvuranların yüzde 62’si 18 yaşından önce, erkeklerde bu oran yüzde 68. Tütünü bırakmak isteyen insanlar bunu tek başlarına yapmak zorunda değiller. Sağlık Bakanlığı’nın tütün bırakma poliklinikleri ve Yeşilay’ın 105 noktada ücretsiz hizmet veren Danışmanlık Merkezleri sizlerin hizmetinde” ifadelerini kullandı.
Türkiye Yeşilay Cemiyeti, tütün bağımlılığına ilişkin güncel veriler ve mücadele stratejilerini içeren raporu, Sepetçiler Kasrı’nda düzenlenen basın toplantısında açıkladı. Toplantıya Yeşilay Genel Başkanı Doç. Dr. Mehmet Dinç, Genel Başkan Yardımcıları, Yönetim Kurulu üyeleri, STK temsilcileri ve basın mensupları katıldı. Rapor, Yeşilay Bilim Kurulu ve Yeşilay Danışmanlık Merkezi (YEDAM) iş birliğiyle hazırlandı ve Türkiye’de tütün kullanımının yaygınlığı, genç nüfus üzerindeki etkileri, kullanım eğilimleri ile profesyonel destek süreçlerini kapsamlı verilerle ortaya koydu.
Akciğer Kanserinin Yüzde 85’i Sigara Kaynaklı
Doç. Dr. Dinç, tütün bağımlılığının dünya çapında normalleştirilmiş bir ölüm nedeni olarak görüldüğünü belirterek, “Dünyada her yıl 8 milyon insan tütün bağımlılığı nedeniyle hayatını kaybediyor. Türkiye’de bu sayı 100 bini geçiyor. Ölümlerin en başında akciğer kanseri geliyor ve dünyada akciğer kanserinin yüzde 85’i sigara kaynaklı” dedi.
Pasif İçicilik Kanser Riskini Artırıyor
Tütünün sadece tüketeni değil, çevresindekileri de etkilediğini belirten Dinç, “Pasif içicilik yüzde 30 oranında kansere sebep oluyor. Türkiye’de erkekler kadınlara göre 3,5 kat daha fazla kansere yakalanıyor. Erkeklerin daha fazla tütün bağımlısı olması bunda etkili. Son yıllarda kadınlarda da tütün kullanımı ciddi şekilde artıyor. Sigara başlama yaşı düşük, danışanlarımızın yüzde 62’si 18 yaşından önce sigaraya başlıyor, erkeklerde bu oran yüzde 68. Bu durum erken önlemenin önemini gösteriyor” ifadelerini kullandı.
Problem Başa Çıkılmaz Hale Gelince Başvuruluyor
Dinç, başvuru profiline bakıldığında ağırlıklı olarak 40–50 yaş grubunun sigarayı bırakmak için destek aradığını, 20’li ve 30’lu yaşlarda ise sorunlar henüz kontrol edilebilir seviyedeyken başvuruların az olduğunu söyledi. “Bize başvuranların yüzde 70’ten fazlası orta veya yüksek düzeyde bağımlı. Ortalama sigara içme süresi 23 yıl ve günlük tüketim 22 adet. Bu durum bağımlılığın uzun süreli ve yoğun olduğunu gösteriyor” dedi.
Bırakmak İsteyenlerin Yüzde 77’si Başarısız
Dinç, tütün kullanıcılarının yüzde 77’sinin bırakma girişiminde bulunduğunu ancak çoğunlukla profesyonel destek almadan bunu denediklerini belirtti. “Yeşilay’ın 105 noktada ücretsiz psikoterapi desteği sunan Danışmanlık Merkezleri ve Sağlık Bakanlığı’nın tütün bırakma poliklinikleri, bırakmak isteyen herkesin hizmetinde” dedi.
E-Sigara Kullanımı Son 4 Yılda 3 Kat Arttı
E-sigara kullanımının ciddi şekilde arttığını söyleyen Dinç, “2020’de başvuruların yüzde 11’i e-sigarayla ilgiliyken, 2024’te bu oran yüzde 31’e yükseldi. E-sigaranın sigaradan daha zararlı olduğu gerçeği yaygın şekilde yanlış biliniyor. Ayrıca e-sigaranın pazarlaması gençleri hedef alıyor, tatlandırıcı ve duman eksikliği gibi özellikler çocukların başlamasını kolaylaştırıyor. E-sigara, çocuklar ve gençler için klasik sigaradan daha büyük bir tehdit” ifadelerini kullandı.