Van’ın Muradiye İlçesindeki Körzüt Kalesi Kazılarında, Bölgedeki Tüm Yazıtların Kaynağının Bu Kale Olduğu ve Kentin Urartu Dönemindeki Adının “Haldi Patari” Olduğu Tespit Edildi
Van’ın Muradiye ilçesine bağlı Uluşar Mahallesi’nde bulunan ve Urartu Krallığı dönemine tarihlenen Körzüt Kalesi’nde, 2025 yılı kazı çalışmaları tamamlandı. Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın izniyle, Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi (YYÜ) Arkeoloji Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. Sabahattin Erdoğan başkanlığında yürütülen kazılar, “Geleceğe Miras Projesi” kapsamında önemli bulguları ortaya çıkardı. Kale, Arkeofili tarafından “2025 Yılında Türkiye’nin 10 Arkeolojik Keşfi” listesine girerek bilim dünyasında dikkatleri üzerine çekti.
Eşi Benzeri Olmayan Askeri Mimari
Kazı Başkanı Doç. Dr. Sabahattin Erdoğan, kalenin literatürde Körzüt, halk arasında ise “Pertak” olarak bilindiğini ifade ederek, kalenin devasa sur yapısına dikkat çekti. Erdoğan, “Sur duvarlarımız bugün 8 ila 10 metreye yakın yüksekliğe sahip. Devasa taş bloklarla inşa edilmiş bu duvarların benzerine şu ana kadar bilinen Urartu kaleleri arasında rastlamadık. Bu özelliğiyle Körzüt Kalesi, Urartu askeri mimarisinde çok özel bir yere sahip” dedi.
Bölgedeki Tüm Yazıtların Merkezi: Körzüt Kalesi
Kalenin tarihsel kimliğini belirleyen en önemli keşifler ise Haldi Tapınağı ve burada bulunan çivi yazılı kitabeler oldu. Doç. Dr. Erdoğan, daha önce bölgede bulunan ancak nereden geldiği bilinmeyen 20’yi aşkın yazıtın gizeminin çözüldüğünü belirterek şu ifadeleri kullandı:
“2023 yılında tapınağın temelleri üzerinde yaptığımız kurtarma kazılarında 3 yeni çivi yazılı kitabe bulduk. Bu kitabelerin çözümlemesiyle, bölgede bulunan tüm yazıtların aslında Körzüt Kalesi’nden götürüldüğünü tespit ettik. Kitabelerde Urartu Kralı Minua’nın adına rastladık. Böylece Körzüt Kalesi’nin Minua tarafından inşa ettirildiğini net olarak öğrenmiş olduk.”
“Haldi’nin Kutsal Kenti” Kimliği Netleşti
Bulunan yazıtların kentin antik ismine dair de kesin bilgiler sunduğunu vurgulayan Doç. Dr. Erdoğan, konuşmasını şöyle sürdürdü:
“Minuahinili ve Haldi Patari isimleriyle karşılaştık. Bu veriler sayesinde kentin Urartu dönemindeki adının ‘Haldi Patari’ olduğunu öğrendik. Bu ad, ‘Haldi’nin kutsal kenti’ anlamına geliyor ve kalenin kimliğini ortaya koyuyor. Körzüt Kalesi yakın zamanda adını sıkça duyuracak. Bu anlamda biz de heyecanlıyız, ümitliyiz. Gelecek yıl da yine ‘Geleceğe Miras’ projesi kapsamında kazılara devam edeceğiz.”
Kazı çalışmalarında ayrıca Urartu mimarisine özgü akslı giriş sistemleri, ok uçları, bilezikler ve Orta Çağ dönemine ait seramik buluntular da gün ışığına çıkarıldı.