Ukrayna’nın Türk menşeli domates ve salatalık ithalatına karşı aldığı anti-damping kararı, Antalya’da büyük endişelere yol açtı. 2024 yılı itibarıyla toplam 57 milyon dolarlık domates ve salatalık ihracatına sahip olan Antalya, bu kararın tarımsal üretimden lojistiğe kadar geniş bir yelpazede olumsuz etkilerle karşı karşıya.
Ukrayna Ekonomi Bakanlığı, 7 Nisan 2024’te Türkiye menşeli taze domates ve salatalık ithalatına yönelik başlattığı anti-damping soruşturması sonucunda yeni vergiler uygulamaya koydu. Bu vergiler, domates ithalatında ilgili firmalara yüzde 25, diğer firmalara ise yüzde 26,9; salatalık ithalatında ise ilgili firmalara yüzde 20,1, diğer firmalara yüzde 22,8 olarak belirlendi. Bu oranlar, mevcut yüzde 10’luk gümrük vergisinin üzerine eklenerek uygulamaya girdi.
Antalya Ticaret Borsası (ATB) tarafından hazırlanan raporda, bu kararın Antalya’nın tarımsal ihracatı üzerinde stratejik tehdit oluşturduğu vurgulandı. ATB Başkanı Ali Çandır, kararın geniş etkileri olacağına dikkat çekerek, “Antalya, yaş meyve sebze ihracatında ülkemizin öncü ili olup, Ukrayna, bu ihracatın en önemli pazarlarından birini oluşturmaktadır” dedi. Çandır, Ukrayna’nın aldığı kararın üreticilerden ihracatçılara kadar geniş bir kesimi olumsuz etkileyeceğini belirtti.
2024 yılında Türkiye’nin Ukrayna’ya gerçekleştirdiği toplam 80 milyon dolarlık taze domates ve salatalık ihracatının 57 milyon dolarlık kısmı Antalya’dan yapılmış durumda. Bu da Antalya’nın, Türkiye’nin Ukrayna’ya yaptığı ihracatın yüzde 72’sini tek başına gerçekleştirdiği anlamına geliyor. Domates ve salatalık ihracatında Antalya’nın payı, söz konusu pazar kaybının ne kadar hayati olduğunu ortaya koyuyor.
Çandır, alınan kararın etkilerinin çok yönlü olduğunu ve Antalya ekonomisi açısından ciddi olumsuzluklar yaratacağını belirtti. “İhracat kayıpları, iç piyasada arz fazlası oluşturacak ve fiyatları düşürecek. Bu durum, gelir kayıplarına ve istihdamın azalmasına yol açacaktır. Ayrıca, tarımsal üretimden lojistiğe, paketlemeden soğuk hava depolarına kadar geniş bir alanda zincirleme olumsuz etkiler yaratacaktır” dedi.
Antalya’nın stratejik tehdit altında olduğunu ifade eden Çandır, Ukrayna ile diplomatik temaslarda bulunulması gerektiğini vurguladı. “Serbest Ticaret Anlaşması’nın ruhuna aykırı olan bu karar, Dünya Ticaret Örgütü’ne taşınmalı. Ayrıca ihracatçılar için yeni pazarlar geliştirilmesi ve alternatif pazarlar için destek sağlanmalıdır” diye konuştu.
Ukrayna’ya uygulanan anti-damping vergilerinin Antalya için yıkıcı bir etki yarattığını belirten Çandır, “Bu karar, tüm sektörümüz, üreticimiz ve kentimiz için maliyeti yüksek bir bedel oluşturmaktadır” şeklinde uyarıda bulundu.
Antalya, tarımsal ihracat gücünü korumak için acil destek önlemleri ve alternatif pazarlarla ilgili çalışmaların bir an önce başlatılması gerektiği mesajını verdi.