Kültür Harcamalarında Rekor Artış
Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerine göre, 2024 yılında Türkiye’de kültür harcamaları bir önceki yıla göre yüzde 83,3 artış göstererek 408 milyar 339 milyon 432 bin liraya ulaştı. Kültür harcamalarının gayrisafi yurt içi hasılaya (GSYH) oranı ise yüzde 0,9 olarak hesaplandı.
Genel devletin kültür alanındaki harcamaları da dikkat çekici şekilde yükseldi. 2024’te devletin kültür harcamaları yüzde 76,1 artarak 200 milyar 369 milyon 171 bin liraya çıktı. Bu harcamaların yüzde 67,8’i merkezi yönetim tarafından gerçekleştirildi ve en yüksek payı yüzde 17,7 ile kültürel miras aldı.
Hane Halkı Kültür Harcamaları Yüzde 91,5 Arttı
Hane halklarının kültür harcamaları da güçlü bir büyüme gösterdi. Harcamalar yüzde 91,5 artarak 203 milyar 807 milyon 948 bin liraya yükseldi. Hane halkı kültürel tüketiminde en yüksek paylar sırasıyla bilgi işlem ekipmanları (yüzde 25), kültürel hizmetler (yüzde 24,3) ve kitaplar (yüzde 18,1) oldu.
Kültür Sektörünün Katma Değeri Yükseldi
Kültür sektöründe faaliyet gösteren işletmelerin faktör maliyetiyle katma değer üretimi yüzde 73,9 artarak 188 milyar 547 milyon 288 bin liraya ulaştı. Katma değerin sektörlere göre dağılımında kayıtlı medyanın basılması ve çoğaltılması yüzde 20,7 ile ilk sırada yer aldı. Bunu sinema, video ve televizyon programı üretimi ile ses kaydı ve müzik yayını (yüzde 13,1) ve mimarlık faaliyetleri (yüzde 11,6) izledi.
Kültürel Mal İhracatı ve İthalatı Artış Gösterdi
2024’te kültürel mal ihracatı yüzde 8,1 artarak 9 milyar 876 milyon 466 bin dolara, ithalat ise yüzde 166 artışla 7 milyar 336 milyon 440 bin dolara ulaştı. Kültürel mal ihracatının toplam ihracattaki payı yüzde 4,2, ithalatın payı ise yüzde 2,3 oldu. Hem ihracatta hem ithalatta en yüksek pay el sanatları ürünlerine ait oldu.
Kültürel İstihdam 957 Bin Kişiye Ulaştı
Kültürel istihdam, 2024 yılında yüzde 6,5 artarak 957 bin kişiye çıktı ve toplam istihdamın yüzde 2,9’unu oluşturdu. İstihdam edilenlerin yüzde 52,2’si erkek, yüzde 47,8’i kadın oldu; çalışanların yüzde 45,4’ü yükseköğretim mezunu olarak kaydedildi.
İstihdamın yüzde 79,9’u kültürel mesleklerde yoğunlaşırken, en büyük payı yüzde 32,6 ile el sanatları çalışanları aldı. Bunu mimarlar, planlamacılar, harita mühendisleri ve tasarımcılar (yüzde 19,2) ile yazarlar, gazeteciler ve dilbilimciler (yüzde 8,2) izledi. Kadın istihdamının en düşük olduğu alan yüzde 28,2 ile sanat, kültür ve mutfakla ilgili yardımcı profesyonel meslekler olurken, kadınların en yoğun olduğu alan yüzde 77,7 ile diğer dil öğretmenleri olarak belirlendi.