Hanelerin En Büyük Gider Kalemi: Konut ve Kira
Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), 2024 yılı hanehalkı tüketim harcaması verilerini açıkladı. Buna göre, Türkiye genelinde aile bütçesinden en fazla payı konut ve kira harcamaları (%26) aldı. Onu ulaştırma harcamaları (%21,6) ve gıda ile alkolsüz içecek harcamaları (%18,1) izledi.
En az harcama yapılan kalemler ise dikkat çekici:
-
Sigorta ve finansal hizmetler (%0,7)
-
Eğitim hizmetleri (%1,6)
-
Eğlence, spor, kültür ve sağlık harcamaları (%2,3)
Düşük Gelirliler Kirasını, Yüksek Gelirliler Ulaşımı Önceliyor
Gelir düzeyine göre harcama tercihleri önemli farklılıklar gösterdi:
-
En düşük gelirli gruplar, bütçelerinin %33,2’sini kiraya, %30,4’ünü gıdaya ayırıyor.
-
En yüksek gelir grubunda ise ulaştırma harcamaları (%26,6) ilk sırada yer alırken, gıda harcamalarının payı %12,8’e kadar düşüyor.
Bu tablo, düşük gelirli hanelerin temel ihtiyaçlara daha büyük oranlarda bütçe ayırdığını ortaya koyuyor.
Yalnız Yaşayanlar Kiraya Daha Fazla Harcıyor
Hanehalkı büyüklüğüne göre veriler incelendiğinde:
-
Tek kişilik haneler, bütçelerinin %35,2’sini kiraya, %15,1’ini gıdaya, %14,4’ünü ulaşıma harcıyor.
-
6 ve daha fazla kişilik hanelerde ise gıda harcamalarının oranı %24,7’ye, kira harcamalarının oranı %22,4’e düşüyor.
Bu fark, kalabalık ailelerin kira maliyetlerini kişi başına daha fazla paylaşabildiğini gösteriyor.
Gelir Arttıkça Gıda İsrafı da Artıyor
2024 verileri, gelir düzeyi yükseldikçe gıda israfının da arttığını gösterdi. Haneler tarafından en çok israf edilen gıdalar ise şöyle sıralandı:
-
Taze meyve ve sebze: %40,1
-
Ekmek: %32
-
Süt ve süt ürünleri: %14,3
Bu veriler, israfla mücadele ve bilinçli tüketimin önemini bir kez daha gözler önüne serdi.