Doğu Karadeniz genelinde tarımsal üretime ve yüzlerce bitki çeşitliliğine ciddi zarar veren istilacı kahverengi kokarca, Trabzon’da hayata geçirilen entegre mücadele adımlarıyla kontrol altına alındı. Kent genelinde 30 bine yakın kışlağın ilaçlanması, feromon esaslı tuzakların kurulması ve tabiata bırakılan 3 milyon samuray arısı sayesinde, fındıkta geçen dönem yüzde 10 seviyesini aşan rekolte kaybı bu hasat döneminde neredeyse tamamen ortadan kalktı.
Bölgedeki 300’ü aşkın bitki türünü hedef alan zararlıya yönelik kimyasal sahada ‘cezbet-öldür’ tekniği devreye sokulurken, biyolojik hatta ise Tarım ve Orman Bakanlığı bünyesinde iki yıllık süreçte çoğaltılan samuray arıları doğaya salındı. Zararlının yumurtlama döngüsünü kırarak üremesini durduran samuray arıları popülasyonu hızla aşağı çekti. Yürütülen titiz saha çalışmaları, fındık bahçeleri ile tarım arazilerindeki verim düşüşünü engelleyerek üreticinin yüzünü güldürdü.
İsa Kaplan: Hasat Döneminde Zarar Neredeyse Sıfır Düzeyine İndi
Saha operasyonlarının netice verdiğini belirten Trabzon İl Tarım ve Orman Müdürü İsa Kaplan, “İlkbahar aylarında kokarca kışlaklardan çıkıp bahçelere doğru hareket ettiğinde öncelikle Trabzon Büyükşehir Belediyesi ilaçlama ekipleriyle beraber 30 bine yakın kışlağı ilaçladık. Bu etkin mücadele ile bahçelere daha az kokarcanın gitmesini sağladık. Tarım Bakanlığımızın bizlere vermiş olduğu bütçeyle feromon tuzaklarını aldık ve bahçelerde belli bir ritmik aralıklarla kokarcanın yoğun olduğu bahçelere astık. Asılan tuzakların etrafını 4-5 gün içerisinde cezbet-öldür sistemiyle zirai ilaçlama yaptık. Kokarcanın yoğun olduğu bahçelerde de ilaçlama yaptık. Özellikle 2026 sezonu fındık hasadında kokarcanın zararının hemen hemen hiç olduğunu gördük. Sıfıra yakın bir zarar var” dedi.
Kışlak Tedbirleri Kesintisiz Devam Edecek
Yoğun yağışların külleme mantarına zemin hazırladığına işaret eden Kaplan, rehavete kapılmadan mücadelenin süreceğini vurgulayarak, “Bu sene yağışların bol olmasından dolayı külleme dediğimiz, mantar hastalıklarından etkilendi. Fındık yetiştiricilerimizi uyardık, çiftçi buluşmaları yaptık. Bu mücadeleyi yapan vatandaşlarımız küllemeden etkilenmedi ama yapmayan vatandaşlarımızın fındığında da rekolte düşüklükleri oldu. Bu sene ki sıkıntımız külleme oldu. Kokarcanın kesinlikle bittiğini söyleyemeyiz. Yine sonbaharda kışlak mücadelemizi yapacağız. Evlere, eylül ayında yoğun bir kokarca akını olacak. Özellikle her yıl tespit ettiğimiz bir nokta var; eylül ayının ortalarından sonra 2 gün çok yoğun bir akın olacak. 2 günden sonra da sıfıra düşecek, telaş yapmasınlar. 20 bin biosidal ürünü evlere dağıttık. Ev ilaçlamada kullanılan halk sağlığı ürünleridir. Sağlık Bakanlığı tarafından ruhsatlanan ilaçlardır. Dünyada kokarcanın her şeyini incelediğimizde, kokarca girdiği yerden 50 yıl çıkmıyor. Kesinlikle rehavete kapılmadan bu mücadelemizi hızlı ve etkin bir şekilde devam ettirmemiz lazım” değerlendirmesinde bulundu.
Samuray Arısı Popülasyonu Baskılamada Kilit Rol Oynadı
Doğaya salınan parazitoit arıların başarısına dikkat çeken Kaplan, “Geçen sene kokarcanın fındıkta yüzde 10’un üzerinde bir zararı vardı, bu sene sıfırlara yakın bir zayiat var. Aldığımız rakamlara göre şu bir gerçek ki, fındıktaki zarar geçen seneye göre oldukça az. Samuray arı mücadelesini biz sahada izledik. Kokarcanın yumurtasını parazitleyip kendi yavrusunun çıkmasını sağlıyor. Bunu oldukça yoğun gördük. Bakanlığımızın üretip 2 yılda doğaya saldığı 3 milyon samuray arısı işlevini yaptı. Samuray arısı bu mücadelenin bitiş noktası olacak” ifadelerini kullandı.
Üreticiler Rahat Bir Hasat Sezonu Geçirdi
Bahçelerdeki değişimi aktaran fındık üreticisi Şenay Şimşek, “Kahverengi kokarca geçen sene çok fazla vardı. Köyde duramıyorduk, kokusu ve görüntüsü rahatsız ediciydi. Çok şükür bu sene 1 tane bile göremedik. Rahat rahat fındık toplayabildik. Sanırım güzel ilaçlama yapıldı. Geçen sene canımızdan bezmiştik. Fındığımıza da çok fazla zarar vermediğini düşünüyorum” sözleriyle memnuniyetini aktardı.
Ürün randımanının korunduğunu dile getiren Ali Paşa Şimşek, “Geçen sene dikmiş olduğumuz mahsullerimizde ve fındığımızda zarar vardı. Bu seneki ilaçlamadan dolayı fındık randımanımız ve bahçedeki domates, salatalık ve fasulyelerimiz iyi durumda. Geçen seneye göre bu sene çok az seviyede kokarca var. Evimizin her yerindeydi. Belediyemizden aldığımız ilaç desteğiyle, tuzaklarla ve kendi gayretimizle Allah’a şükür bu sene kokarca yok” dedi. Üretici Memnune Sevim ise “Bu sene kokarca olmadı. Bütün fındığımızı yemiş ve acılaştırmıştı. Bu sene çok az var. İyi ki de azaldı gitti. Rızkımıza mani olmuştu. Çok zorladı bizi, tüm evimizi sarmıştı, perdelerimize kadar yapışmıştı” şeklinde konuştu.