Sosyal medyanın haber kaynağı olarak yaygınlaşması, beraberinde etik ve hukuki sorunları da getirdi. Akdeniz Üniversitesi’nden (AÜ) Dr. Mustafa Akbayır, sosyal medya haberciliğinde etik ihlallerinin ciddi boyutlara ulaştığını belirtti. Ayrıca, sosyal medya paylaşımlarının hukuki sonuçları hakkında uyarılarda bulunan Avukat Ozan Gürgöz, “Hepimiz farkında olmadan suç işleyebiliriz” diyerek kullanıcıları dikkatli olmaları konusunda uyardı.
AÜ İletişim Fakültesi’nden Dr. Mustafa Akbayır, sosyal medya kullanımının yaygınlaşmasıyla herkesin birer ‘habercilik faaliyeti’ yürütür hale geldiğini söyledi. Bu durumun, doğrulama sürecinden geçmeyen içeriklerin hızla yayılarak yanlış bilgilere dayalı kamuoyu oluşturmasına yol açtığını ifade etti. Dr. Akbayır, “Sosyal medya üzerinden yayılan içeriklerin çoğu herhangi bir doğrulama sürecine tabi tutulmadan yayılıyor, bu da yanlış bilgilerin hızla yayılmasına neden oluyor” dedi.
Kişisel Verilerin İhlali ve Etik Sorunlar
Dr. Akbayır, sosyal medya haberciliğinde etik ilkelere uyulmamasının tehlikeli sonuçlar doğurabileceğini vurguladı. Sosyal medya haberciliğinde etkileşim kaygısı ve dikkat çekme isteği gibi unsurlar, doğruluk ve gerçeklikten daha önemli hale gelebiliyor. “Şeffaflıkla bir olay aktarılırken kişisel veriler ihlal edilebiliyor, özellikle kazalarda görüntülerin sansürsüz paylaşılması gibi sorunlar doğuyor,” diyen Akbayır, medya okuryazarlığı ve gazetecilik eğitimine olan ihtiyacı vurguladı. Eğitimsiz bireylerin, tarafsızlık ve kişisel verilerin korunması gibi temel ilkelere aykırı davranarak etik sorunları artırdığını belirtti.
Yapay Zeka ile Doğruluk Kontrolü
Akbayır, doğruluk kontrolü için birçok yapay zeka uygulaması bulunduğuna dikkat çekerek, “Artık doğruluk kontrolü için birçok yapay zeka uygulaması var. İçeriğin doğru olup olmadığını çok basit araştırma yöntemleriyle teyit edebiliriz,” dedi. Bu, sosyal medyada yayılan bilgilerin doğruluğunu kontrol etmenin önemini ortaya koyuyor.
Sosyal Medyada Hukuki Sorunlar
Sosyal medya paylaşımlarının hukuki sonuçlarına değinen Avukat Ozan Gürgöz, sosyal medya üzerinden yapılan yanlış paylaşımların ciddi hukuki sorunlara yol açabileceğini söyledi. “Bir kişiyi izinsiz görüntülemek veya özel mesajlaşmaları ifşa etmek özel hayatın gizliliğini ihlal anlamına gelir,” diyen Gürgöz, bu tür eylemlerin Türk Ceza Kanunu’na göre suç teşkil ettiğini ve tazminat davalarına yol açabileceğini belirtti. Gürgöz, yanlış kullanıldığında sosyal medyanın güçlü bir platform olmasına rağmen, kullanıcıları “haklıyken haksız duruma” düşürebileceğini uyarısında bulundu.
Doğru Mercilere Başvurun
Avukat Gürgöz, sosyal medya üzerinden doğrudan paylaşım yapmanın yerine, resmi kurumlara başvurulması gerektiğini vurguladı. “Bir haksızlık karşısında sosyal medyada ifşa kültürünü tercih etmek, sizi mağdurken sanık durumuna sokabilir,” diyerek, ilgilenen kişilerin CİMER, belediyeler veya savcılığa başvurarak hak aramaları gerektiğini belirtti. Ayrıca, çocukların sosyal medya kullanımı hakkında da önemli bir uyarı yaptı: “İfşa kültürü ortaokul çocukları arasında bile yaygınlaşmış durumda. Bunun önüne geçmek için ailelerin çocuklarına sosyal medya eğitimi vermesi şart.“