TMMOB: Kömür ve Uygunsuz Yakıtlar Solunum Hastalıklarını Tetikliyor
Havaların soğumasıyla birlikte artan soba kullanımı, kentlerde hava kirliliğini yeniden gündeme taşıdı. Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği’ne (TMMOB) bağlı Adana Çevre Mühendisleri Odası Başkanı Deniz Orhan, kömür kullanımından kaynaklanan karbonmonoksit, karbondioksit ve partikül maddelerin kısa ve uzun vadede ciddi sağlık sorunlarına yol açtığını belirtti.
Kış Aylarında Hava Kalitesi Düşüyor
Soğuk havalarla birlikte evlerde ısınma ihtiyacının sobayla karşılanmaya başlandığını belirten uzmanlar, kömür ve odun kullanılan bölgelerde hava kirliliğinin belirgin şekilde arttığına dikkat çekiyor. Bacalardan çıkan dumanın karbonmonoksit salınımına neden olduğunu vurgulayan uzmanlar, soba kullanımını kentlerdeki hava kirliliğinin en önemli nedenlerinden biri olarak değerlendiriyor. Deniz Orhan, yaz aylarına kıyasla kış döneminde hava kalite indeksinde düşüş yaşandığını ifade etti.
“Fosil Yakıt Kullanımı Hava Kirliliği Açısından Büyük Risk”
Adana’da farklı bölgelerde 8 hava kalitesi ölçüm istasyonu bulunduğunu hatırlatan Orhan, “Geçtiğimiz haftalara kadar hava kalite indeksleri genellikle ‘iyi’ ve ‘orta’ seviyelerdeydi. Ancak kış şartlarının ağırlaşmasıyla birlikte, özellikle gelir seviyesi daha düşük bölgelerde soba yakımının artması ve kömür gibi fosil yakıtların kullanılması hava kirliliği açısından ciddi risk oluşturmaya başladı” dedi.
Plastik Gibi Uygunsuz Yakıtlar Tehlikeyi Büyütüyor
Kömür ve odun yakılması sonucu karbonmonoksit, karbondioksit, azot oksitler ve partikül maddelerin açığa çıktığını belirten Deniz Orhan, bu kirleticilerin solunum yolu hastalıkları, kalp-damar rahatsızlıkları, akciğer hastalıkları ve bazı kanser türleriyle doğrudan ilişkili olduğunu söyledi. Orhan, özellikle soba kullanımının yoğun olduğu bölgelerde sabah ve akşam saatlerinde sis tabakası oluştuğunu, bunun çocuklar, yaşlılar ve kronik hastalığı bulunan bireyler için ciddi sağlık riski yarattığını ifade etti. Zaman zaman plastik gibi uygun olmayan yakıtların da kullanıldığını belirten Orhan, bunun hava kirliliğini çok daha tehlikeli boyutlara taşıdığını vurguladı.
Doğal Gaz ve Yenilenebilir Enerji Vurgusu
Hava kirliliğinin azaltılması için doğal gaz kullanımının acilen yaygınlaştırılması gerektiğini dile getiren Orhan, Adana gibi güneşlenme süresi yüksek kentlerde yenilenebilir enerji yatırımlarının artırılmasının önemine dikkat çekti. Güneş enerjisi başta olmak üzere verilecek teşvik ve hibelerin hava kirliliğini azaltmada etkili olacağını ifade eden Orhan, motorlu taşıtlardan kaynaklanan egzoz emisyonlarının da önemli bir sorun olduğunu söyledi.
Kısa ve Uzun Vadede Ciddi Sağlık Sorunları
Soba yakımının neden olduğu hava kirliliğinin büyük bir halk sağlığı problemine dönüşebileceğini belirten Deniz Orhan, “Kömür kullanımından kaynaklanan karbonmonoksit, karbondioksit ve partikül maddeler kısa vadede ciddi sağlık sorunlarına yol açabileceği gibi, uzun vadede kronik hastalıkların gelişmesine de zemin hazırlamaktadır. Fosil yakıt kullanımı aynı zamanda iklim krizinin temel nedenleri arasında yer alıyor” dedi. Orhan, özellikle akşam saatlerinden sonra risk grubundaki bireylerin dışarı çıkmaması konusunda uyarılarda bulunulması gerektiğini de sözlerine ekledi.