TÜRKİYE Bilimler Akademisi (TÜBA) Çevre, Biyoçeşitlilik ve İklim Değişikliği Çalışma Grubu Üyesi Prof. Dr. Doğan Yaşar, İzmir ve genelindeki baraj doluluk oranlarını değerlendirerek önümüzdeki 10 yıllık sürece ilişkin önemli öngörülerde bulundu. Son yağışlarla rekor kırıldığını belirten Yaşar, bir sonraki kurak dönemin 2035 yılında beklendiğini ifade etti.
İzmir’de yılın ilk çeyreğinde etkili olan yağışlar, kentin su ihtiyacını karşılayan barajlardaki doluluk oranlarını ciddi seviyelere taşıdı. Güncel verilere göre Tahtalı Barajı’nda aktif doluluk oranı yüzde 45’e yükselirken; Balçova Barajı yüzde 85, Gördes Barajı yüzde 36, Alaçatı Kutlu Aktaş Barajı yüzde 77 ve Ürkmez Barajı yüzde 100 doluluk oranına ulaştı.
“Nisan Ayında Yıllık Toplam Yağışı Geçeriz”
Yağışların beklenenin üzerinde bir artış gösterdiğini vurgulayan Prof. Dr. Doğan Yaşar, “Son yağışlarla tüm zamanların rekoru kırıldı. Yılın ilk 45 gününde 2025 yılında yağan toplam yağış düştü. İzmir’in yıllık ortalama yağışı 710 kilogramdı, ocak ve şubatta yaklaşık 500 kilograma yakın yağdı. Nisanın yarısında yıllık toplam yağışı geçeriz” dedi.
“Kuyular Rahat Bırakılmalı”
Kuraklık döngüsüne dikkat çeken Prof. Dr. Yaşar, yer altı su kaynaklarının korunması gerektiğini belirterek şu ifadeleri kullandı:
“2025 çok kuraktı, 2026’da yağış rekorları kırıldı. 2008’de ciddi bir kurak dönem yaşadık ki Tahtalı Barajı yüzde 2’ye düşmüştü. 2009’da gene bol yağış oldu. Geçirdiğimiz günleri unuttuk. Kuraklık yine gelecek. Kuraklık gelinceye kadar sularımızı barajlardan kullanmak zorundayız. Barajlar doluyken dahi suyun yüzde 50’sini yer altından çektik. Hata burada yapıldı. İçme ve kullanma suyu barajlardan kullanılmalı, kuyular rahat bırakılmalı. Yer altından çok su çektiğimiz için akiferlerin seviyeleri 70 metrelerden 400 metrelere düştü. Çiğli Atık Su Arıtma Tesisi’nden çıkan suyu tarıma kazandırır, yer altından çekilen suları rezerv olarak saklarsak hiçbir sorunumuz kalmaz.”
Baraj Sayısı ve Yer Altı Depolama Vurgusu
Yeni baraj yatırımlarının önemine değinen Yaşar, “Baraj sayısı artırmalı ve yer altı barajları yapılmalı. Yapılabilecek her yere baraj yapılmalı. Barajların bulunduğu yerde yer altı suyunu da besler. Yağmur suları hemen yer altına geçmez, uzun yıllar sonra ancak dolar. Şu anda toprağın en üstündeki seviye yükseldi. Yoksa alttaki akiferlerin dolması için çok uzun yıllar gerekiyor” açıklamasında bulundu.
“Gördes’teki Su Miktarı Tahtalı’dan Daha Fazla”
Gördes Barajı’ndaki teknik iyileştirmelerin sonuç verdiğini belirten Prof. Dr. Yaşar, gelecek 10 yıla ilişkin şu tahmini paylaştı:
“Gördes, Tahtalı’dan yüzde 50 daha büyük bir baraj. Şu anda Gördes’teki su miktarı Tahtalı’dan daha fazla. Altı yapıldıktan sonra su seviyesi son yağmurlarla yüzde 35’lere çıktı. Bir sonraki kurak dönem 2035’lerde yaşanacak. Yağışlar en az 7 yıl daha ortalama üzerinde geçecektir. Kalan 3 yıl ortalama altında geçse bile önümüzdeki 10 yıl barajlarımız kurumayacak. 2035’e kadar barajlarımız dolu olacak.”