100 Yılı Aşan Kültürel Hafıza Mübadele Evi’nde Canlanıyor
Bursa’nın Mudanya ilçesinde, 1923 Nüfus Mübadelesi ile bölgeye yerleşen mübadillerin tarihsel ve kültürel mirası, 3’üncü kuşak torunları tarafından yaşatılmaya devam ediyor. Mudanya Lozan Mübadilleri Derneği Başkanı Hüseyin Türker (71), kiraladığı 3 katlı Rum evini bir Mübadele Evi’ne dönüştürerek, atalarının anısını yaşatıyor.
500 Tarihi Obje Sergileniyor
Yaklaşık 150 yıllık olan bu tipik Rum evinde, Girit Adası’ndan gelen mübadillerin günlük hayatta kullandığı yaklaşık 500 tarihi obje sergileniyor. Evde;
- Radyo, ütü, kahve değirmeni, ayna, havan gibi eski ev eşyaları,
- Mübadele dönemine ait siyah-beyaz aile fotoğrafları,
- Dönemin kültürel mirasını yansıtan kişisel eşyalar bulunuyor.
Bu özel mekân, yalnızca mübadillerin günlük yaşam eşyalarının sergilendiği bir alan değil, aynı zamanda bir kültürel hafıza merkezi olarak da işlev görüyor.
Yunanistan’daki Anı Evinden İlham Aldı
Mübadele Evi’ni açma fikrinin, Yunanistan’da gördüğü bir anı evinden geldiğini belirten Hüseyin Türker, şöyle konuştu:
“Mudanya’dan Yunanistan’a giden mübadiller, ‘Nea Mudanya’ yerleşim merkezinde bir anı evi kurmuşlar. Orayı gördüğümde çok etkilendim. Bende de atalarımın eşyaları vardı ve bunları herkesin görmesini istedim. 2021 yılında, Rumlardan kalma 3 katlı bir evi kiraladım ve Mübadele Evi’ni kurdum. Gelen herkes burayı ücretsiz gezebilir.”
Mübadillerin Karşılaştığı Zorluklar
Mübadele döneminde Yunanistan’dan gelen Müslüman Türkler büyük zorluklar yaşadı. Türker, o dönemde mübadillerin en büyük sıkıntısının Türkçe bilmemeleri olduğunu söyledi. Ayrıca Mudanya’da yerel halkın, gelen mübadilleri uzun süre Rum zannederek ‘Gavur’ diye adlandırdığını, Yunanistan’a giden Rumların ise “Türk tohumu” denilerek dışlandığını ifade etti.
Türker’in dedesi İmammakis Hüseyin, 1923 yılında Forez Adası’ndan Kırzade Vapuru ile Mudanya’ya gelen mübadiller arasındaydı.
“O yıllarda Anadolu’dan 1 milyon 500 bin Ortodoks Rum Yunanistan’a, 550 bin Müslüman Türk ise Yunanistan’dan Türkiye’ye göç etti. Giden Rumlar, Yunanistan’da ‘Nea Moudania’ ve ‘Nea Triglia’ isimli yeni yerleşim bölgeleri kurdu” dedi.
Mübadiller Mudanya’nın Kültürel Gelişimine Katkı Sağladı
Mübadiller zamanla Mudanya’da kültürel ve sanatsal faaliyetlerin gelişmesine önemli katkılarda bulundu. Mudanya Bandosu ve Mudanyaspor’un mübadiller tarafından kurulduğunu belirten Türker, şu sözleri ekledi:
“Rumeli insanı kültürlü bir insandır. Mübadiller, spor ve müzik alanında yeteneklerini gösterdiler. Bunun yanı sıra marangozluk, terzilik ve nalbantlık gibi zanaatlarla da uğraştılar.”
Mudanya’daki Mübadele Evi, geçmişin izlerini bugüne taşıyan özel bir mekân olarak ziyaretçilerini bekliyor.