Demirci İlçesinde Yaşayan 76 Yaşındaki Mustafa Sabancı, Babasından Devraldığı Çancılık Mesleğini Oğluyla Birlikte Yaşatarak Kültürel Mirasa Sahip Çıkıyor
Manisa’nın Demirci ilçesinde, unutulmaya yüz tutmuş geleneksel el sanatlarından biri olan çancılık, Sabancı ailesinin ellerinde hayat bulmaya devam ediyor. 1960 yılında babası Mahmut Sabancı’nın yanında mesleğe adım atan Mustafa Sabancı (76), tam 65 yıldır aynı atölyede örs ve çekiç sesleri arasında üretim yapıyor. Sabancı, şimdi ise aynı iş yerinde babasının ismini taşıyan oğlu Mahmut Sabancı (38) ile omuz omuza vererek mesleği üçüncü kuşakta sürdürüyor.
El İşçiliğiyle Hazırlanan Çanlar Balkanlar’a İhraç Ediliyor
Isıtma, dövme, şekillendirme ve hassas ses ayarı gibi zahmetli aşamalardan geçen Demirci çanları, sadece Türkiye’de değil, yurt dışında da büyük ilgi görüyor. Hayvancılığın yoğun olduğu bölgelerden gelen talepler doğrultusunda üretilen el emeği çanlar; Yunanistan ve Bulgaristan gibi Balkan ülkelerine de gönderiliyor.
“Mesleğin Tükenmemesi Lazım”
Geleneksel üretim yöntemlerinden ödün vermediklerini vurgulayan Mustafa Sabancı, mesleğin zorluklarını ve inceliklerini şu sözlerle anlattı:
“Mesleğin tükenmemesi lazım. Türkiye’nin birkaç ilinde daha çan yapılıyor ama bizim yaptığımız gibi yapamıyorlar. Biz kaplamayı kömür ocağında yapıyoruz. Kaplama için çamurun içine attığımız ilacın kıvamı çok önemli. Koyun, keçi, inek ve erkeçler için farklı boyutlarda çan üretiyoruz. Koyun ve keçi çansız olmaz. Örslerim, çekiçlerim benim için altın değerinde. Hazırladığımız çamurun içine sarı pirinç atıyoruz. Kömür ocağında 400 dereceyi bulan ısıyla çanın tavını veriyoruz. Daha sonra suya batırılan çan altın sarısı rengini alıyor. Soğuduktan sonra ses ayarı ve dili yerleştiriliyor.”
“Çan, 40 Aşamadan Geçiyor”
Dedesinin mirasını devralan üçüncü kuşak temsilcisi Mahmut Sabancı ise çırak bulmanın zorluğuna dikkat çekerek üretim sürecinin detaylarını paylaştı:
“Dede mesleğimizi devraldık. 3’üncü kuşağım. Çan yapımı çok teferruatlı bir iş. Meslek zor olduğu için çırak bulunmuyor. Çan yaklaşık 40 aşamadan geçiyor. Saclar kesiliyor, şekillendiriliyor, birleştirme yapılıyor. Ocak işlemi ve ses ayarının ardından müşteriye teslim ediyoruz.”