Prof. Dr. Tevfik Özlü’den Hayat Kurtaran Uyarılar: “Zehirlenen Kişiye Asla Yoğurt Yedirmeyin”
Göğüs Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. Tevfik Özlü, kış aylarının gelmesiyle birlikte trajik ölümlere yol açan soba, şofben ve egzoz dumanı kaynaklı karbonmonoksit zehirlenmelerine karşı uyarılarda bulundu. Karbonmonoksitin “sessiz katil” olarak adlandırıldığını belirten Özlü, bu gazın kokusuz ve renksiz olması nedeniyle fark edilmesinin imkansız olduğuna dikkat çekti.
“Kandaki Oksijeni Tamamen Devre Dışı Bırakıyor”
Karbonmonoksitin vücuttaki işleyişini anlatan Prof. Dr. Özlü, “Karbonmonoksit, ‘sessiz katil’ diye bilinen bir maddedir. Soluduğunuz zaman havada olup olmadığını anlayamıyorsunuz. Kokusu ve tadı yok. Soludukça kanınızda yerini alıyor. Kanda oksijeni taşıyan alyuvarlarımıza bağlanma potansiyeli yüksek. Eğer ortamda karbonmonoksit gazı varsa, o kandaki bütün alyuvarlarımızı kapsıyor ve oksijeni taşıyamaz hale geliyor. Buna bağlı olarak kişi, havasızlıktan boğularak ölüyor” dedi.
“Ölmeden Önce Tatlı Bir Uyku Hali Geliyor”
Zehirlenmelerin çoğunlukla uykuda yaşandığını vurgulayan Özlü, özellikle soba kullanımındaki hatalara değindi:
“Ölmeden önce tatlı bir uyku hali geldiği için çoğu zaman uykuda yakalanıyorlar. Gece yatmadan önce sobaya ilave kömür atılıyor. Soba sabaha kadar yansın diye hava giriş ve çıkışları kapatılıyor. Bu durum içerideki kömürün tam olarak yanmamasına neden oluyor. Karbonmonoksit gazı da aslında bu tam olmayan yanmada bol olarak ortaya çıkıyor. Gece lodos ya da rüzgar eserse bu duman ev içerisine dolabiliyor. Genelde de sobanın yandığı odada çok sayıda kişi yatıyor. Sabah bu kişiler uyanamıyor.”
Kapalı Otoparklarda Motor Çalıştırmayın
Şofben ve egzoz gazı tehlikesine de dikkat çeken Özlü, “Banyoların küçük olması ve havalandırma deliklerinin yeterli olmaması durumunda şofben kaçağına bağlı olarak kişi duş alırken zehirleniyor. Bir diğer senaryoda ise kapalı otoparklarda araç içerisinde bekleyenler üşümemek için motoru çalıştırıyor. Egzozdan çıkan gaz aracın içerisine doluyor. Bunların hepsi ölümle bitebiliyor. Kişi kurtulsa bile yoğun bakım tedavisi gerekebiliyor veya organlarda kalıcı hasarlar kalabiliyor” ifadelerini kullandı.
“Yoğurt Yedirmek Gibi Yanlış Uygulamalardan Kaçının”
Zehirlenme anında yapılması gerekenler hakkında bilgi veren Prof. Dr. Tevfik Özlü, şu uyarılarda bulundu:
“Eğer aniden gelen yorgunluk, uyuşukluk, halsizlik, baş ağrısı yaşıyorsanız bunun normal olmadığını ve zehirlendiğinizi düşünüyor olmalısınız. Böyle durumlarda açık havaya çıkmalısınız ve 112’den yardım istemelisiniz. Bu durumu yaşayan bir hastaya denk gelirseniz, o kişiyi açık havada tutmalısınız. Hastaya yoğurt yedirip, diş macunu sıkma gibi şeyler yapmayınız. Tek yapılması gereken şey; hastanın temiz ve açık hava almasını sağlamak, üst katlarda ise zemin kata indirmektir.”