Kars’ta Çarlık Rusya döneminde Volga Almanlarından Pfeiffer adındaki bir dini lider tarafından yaptırılan 114 yıllık tarihi Alman evi, restore edilmezse yok olma tehlikesiyle karşı karşıya. Evin sahibi Mehmet Tekel (74), maddi imkânsızlıklar nedeniyle evi onaramadığını belirterek yetkililerden yardım istedi.
Tarihi Alman Evi Yıkılma Tehlikesiyle Karşı Karşıya
Kars’ın Paşaçayırı Mahallesi Rauf Denktaş Caddesi’nde bulunan, 2 oda ve 1 antreden oluşan bahçeli Alman evi, yıllara meydan okumasına rağmen artık ciddi hasar görmeye başladı. Tekel, dedesinden miras kalan ve Türkiye’de tek örnek olduğu düşünülen bu tarihi yapının, ikinci derece sit alanı olarak tescillendiğini ancak gerekli restorasyon çalışmalarının yapılmadığını belirtti.
Evin dış cephesi 2010 yılında Almanya Büyükelçisi Dr. Eckart Cuntz ve Erzurum Fahri Konsolosu Dr. Yılmaz Kuşkay’ın desteğiyle restore edilse de, iç kısmında meydana gelen hasarlar nedeniyle evin büyük bölümü kullanılamaz hale gelmeye başladı.
“Resim ve Ayetler Tahrip Oluyor”
Evin duvarlarında İncil ve Zebur’dan ayetler ile yağlı boya tablolar bulunduğunu söyleyen Tekel, zamanla bu sanat eserlerinin tahrip olduğunu belirtti. Kuzey cephe duvarında 8-10 santimlik çökme meydana geldiğini, ayrıca bazı duvarlarda 60-70 santim yüksekliğinde sıva dökülmesi ve kabarma oluştuğunu ifade etti.
“Bu tarihi taşınmaz, Türkiye’nin doğusuna ilişkin seyahat raporlarında ve gezi kılavuzlarında yer alan önemli bir yapı. Ancak her geçen gün daha fazla zarar görüyor. Devlet büyüklerimizden ve ilgili kurumlardan destek bekliyorum.” dedi.
CİMER’den Yanıt: Mülk Sahibi Restorasyonu Kendi Yapmalı
Tekel, evin onarımı için CİMER’e başvuruda bulunduğunu ancak kendisine gelen cevabın restorasyon sürecini zorlaştırdığını söyledi:
“Mülk sahibince hazırlanacak proje kurula iletildiğinde değerlendirilmeye alınacaktır. Uygun şekilde muhafaza edilmesi için restorasyonun mülk sahibi tarafından yapılması gerekmektedir.”
Tekel ise emekli ve sabit gelirli olduğunu belirterek bu masrafları karşılamasının imkânsız olduğunu vurguladı.
“Devletin Yetkili Kurumları Onarmalı”
Tekel, evi restore edecek maddi imkânının olmadığını ve uygun restorasyon uzmanlarını bulmasının da mümkün olmadığını belirterek, devletin ilgili kurumlarının bu konuda devreye girmesi gerektiğini söyledi.
“Bu evi ancak devletimizin yetkili kurumları onarabilir. Türkiye’de eşi benzeri olmayan bu yapının korunması için destek bekliyorum.” dedi.
Tarihi ve kültürel miras açısından büyük öneme sahip olan bu evin kaderi, yetkililerin atacağı adımlara bağlı olarak şekillenecek.