İzmir’deki Smyrna Antik Kenti, yalnızca tarihi yapılarıyla değil, 2 bin yıllık su kanallarıyla da dikkat çekiyor. Antik Roma döneminden kalma altyapı sistemi, günümüzde hala aktif olarak çalışıyor ve kentin park ve bahçelerinin sulanmasında kullanılıyor.
Smyrna Antik Kenti’nde Kazı Çalışmaları Sürüyor
İzmir Katip Çelebi Üniversitesi (İKÇÜ) tarafından Kültür ve Turizm Bakanlığı izniyle yürütülen kazı çalışmaları, İzmir Büyükşehir Belediyesi, Yaşar Eğitim ve Kültür Vakfı, İzmir Ticaret Odası ve Güzel Enerji Akaryakıt A.Ş. gibi kuruluşlar tarafından destekleniyor.
Büyük İskender tarafından kurulan ve 193 hektarlık bir alanı kaplayan antik kentte, Helenistik Dönem’den Osmanlı Dönemi’ne kadar uzanan tarihi eserler gün yüzüne çıkarılıyor. Roma dönemine ait kase, tabak, süzgeç, kandil, testi ve dokuma ağırlıkları gibi birçok mutfak ve ev eşyası keşfedildi.
2 Bin Yıllık Su Kanalları Hâlâ Aktif
Smyrna Antik Kenti, altyapısıyla da büyük bir mühendislik harikası olarak öne çıkıyor. 2 bin yıl önce inşa edilen su kanalları, günümüzde hâlâ işlevini sürdürüyor. İKÇÜ Türk-İslam Arkeolojisi Bölümü Öğretim Üyesi ve Smyrna Antik Kenti Kazı Başkanı Prof. Dr. Akın Ersoy, sistemin nasıl çalıştığını şu sözlerle anlattı:
“Smyrna’daki su kanalları, Augustus döneminde kent içindeki pınarlara bağlanarak çeşme ve hamamlara su taşımak için inşa edildi. Su kanallarından biri Agoraya ulaşıyor ve buradan iki kola ayrılıyor; biri Roma hamamına, diğeri Gymnasium’a su sağlıyor.”
Kanallar İnsan Yüksekliğinde
Antik dönem mühendislik harikasını detaylandıran Prof. Dr. Ersoy, su kanallarının 2 metre 16 santimetre yüksekliğinde, 90 santimetre genişliğinde ve 150 metre boyunca izlenebildiğini belirtti.
“Bu kanallar bir insanın rahatça içinde dolaşabileceği büyüklükte inşa edilmiş. Günümüzde bile içlerinden 1,5 metre yüksekliğinde su akıyor ve yaz aylarında dahi kuruma yaşanmıyor.”
İçme Suyu Olarak Kullanılamıyor
Su kanallarının hala aktif şekilde çalıştığını ve Smyrna Agorası’nın çimlerinin yanı sıra, kent içindeki park ve bahçelerin sulanmasında kullanıldığını belirten Ersoy, kanal suyunun içme suyu olarak kullanılamayacağını söyledi.
“Analizlere göre, suyun nitrat ve arsenik oranı yüksek olduğu için içme suyu olarak kullanılması uygun değil. Ancak suyun sürekli akışı ve çıkardığı ses, ziyaretçiler için dinlendirici bir atmosfer oluşturuyor.”
Smyrna, UNESCO Dünya Mirası Listesi’nde
2020 yılında UNESCO tarafından ‘İzmir Tarihi Liman Kenti’ olarak Dünya Mirası Geçici Listesi’ne dahil edilen Smyrna Antik Kenti, İzmir’in en önemli tarihî miraslarından biri olmaya devam ediyor.