Kazakistan ile Türkiye arasında lojistik ağların güçlendirilmesi ve bölgesel ticaretin canlandırılması amacıyla düzenlenen “Trans-Hazar Uluslararası Taşımacılık Koridoru’nun Geliştirilmesi” konulu yuvarlak masa toplantısı İstanbul’da gerçekleştirildi. Kamu ve özel sektör temsilcilerinin katıldığı zirvede, Orta Koridor’un geleceği ve stratejik yatırım fırsatları masaya yatırıldı.
İstanbul’daki bir otelde düzenlenen toplantıya Kazakistan heyeti adına; Kazakistan Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreter Yardımcısı Assel Zhanassova, Kazakistan Ankara Büyükelçisi Yerkebulan Sapiyev ve Kazakistan Demiryolları (KTZ) Yönetim Kurulu Başkanı Talgat Aldybergenov katıldı. Türkiye tarafını ise TCDD Taşımacılık ile Pasific Holding, Albayrak Grubu, Corex Holding, SafiPort, Sistem Lojistik ve Çalık Holding gibi sektörün dev şirketlerinin temsilcileri temsil etti.
“Sorunları Çözmek ve Yeni Fırsatları Değerlendirmek İstiyoruz”
Toplantının amacına ilişkin açıklamalarda bulunan Kazakistan Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreter Yardımcısı Assel Zhanassova, Orta Koridor üzerinde faaliyet gösteren şirketlerle fikir alışverişinde bulunmanın önemine değindi. Zhanassova, “Bugünkü toplantı çok önemliydi. Toplantının ana hedefi, ana amacı Orta Koridor ve Orta Koridor ile ilgili alanlardaki çalışan şirketlerle bir görüşmekti. Çünkü bu şirketler uzun yıllardır Kazakistan’da, ülkemizde çalışmaktadır ve onlarla bir fikir alışverişinde bulunmak, hangi sıkıntılar var ve bu sıkıntılar, bu sorunları biz nasıl kaldırabiliriz, nasıl çözebiliriz? Onların bir fikirlerini almaktı, önerilerini almaktı. Bununla alakalı bir toplantıydı. Bu toplantının ikinci çok önemli kısmı, bu sorunlar kalktıktan sonra bu sorunlarla birlikte yeni fırsatlar açılıyor. Bu fırsatlar açısından Kazakistan’a hangi alanlarda nasıl bir yatırım yapılabilir? Altyapı yatırımları olsun, yazılım yatırımları olsun bu çok önemlidir. Çünkü hem de son zamanlarda yazılım çok hızlı gelişmektedir ve bu yazılıma özellikle yapılan yatırımlar olmazsa olmaz, önemlidir. Bu hem altyapı hem yazılım yatırımlarının sonucunda başka bir yatırımlar, projeler ortaya çıkabilir. Hem de iki ülke arasındaki yani yük taşımacılığı başka ülkeler üzerinden de artmış olur. Hem de bu ekonomideki ithalat ihracatı da bir taraftan artırır. İkinci taraftan da başka yatırımlara yol açar” ifadelerini kullandı.
Orta Koridor’da Yüzde 18’lik Artış
Lojistik hattındaki büyüme rakamlarını paylaşan Zhanassova, 2026 yılının ilk çeyreğinde ciddi bir ivme yakalandığını belirtti: “Bu yılın ilk 3 ayında orta koridor üzerindeki yük taşımacılığı yüzde 18 artış gösterdi. Bizim hedefimiz yıl sonuna kadar eğer bir önceki yıl orta koridordan toplam olarak 4,5 milyon ton yük geçtiyse, bu yıl sonuna kadar onu 6,5-7 milyon tona kadar yetiştirmektir. Orta koridordaki özellikle çok hızlı gelişen yük taşımacılığından biri de konteynerdır. Bugün de toplantı üzerinde de siz de bilgi sahibi olduğunuz; bazı şirketlerin güzel teklifleri oldu. Mesela şirketlerden birisi bizim Hazar Denizi’ne 4 gemi getirmekle ilgili çalışmaları olduğunu öğrendik. Onun dışında başka da altyapı kısmında da bir fikirleri oldu. Ama bunun dışında olmazsa olmaz önemli konulardan birisi yazılımdır. Biz ülkelerimiz arasında yazılımı geliştirebilirsek kaç yük nerede geldiğini, ne kadar geldiğine dair o zaman herkes bilgi sahibi olacaktır. Biz bununla ilgili bu yıl Çin, Kazakistan, Gürcistan ve Azerbaycan başta olmak üzere bu orta koridoru geliştirmekle ilgili gerekli çalışmaları yapmaktayız. Yıl sonundaki hedefimiz, mümkün olursa orta koridor üzerinden 6-7 milyon ton yükün geçmesidir.”
“Türkiye ve Orta Asya İçin Stratejik Avantaj”
Projenin bölgesel önemine vurgu yapan Zhanassova, “Orta Koridor projesi herkes için hem bizim ülke için hem de tüm Orta Asya ülkeleri için, kardeş Türkiye için de çok önemli. Çünkü her ülkenin kendi ekonomisini geliştirmesi için ya da farklı ihracat koridorları olsa iyidir. Mümkün olduğu kadarıyla bu yük taşımacılığını hızlandırır. İthalat-ihracatı da karşılıklı arttırır. Bu Orta Koridor’u biz yeteri kadar geliştirebilirsek bunun kardeş Türkiye açısından büyük bir avantajı Orta Asya’ya Türk malının ihracatı daha da rakamsal olarak da artabilir ve karşılıklı da bizim Orta Asya’daki ürünlerin Türkiye piyasası ve Türkiye piyasası pazar üzerinden de başka pazarlara da erişebilirliği artabilir” dedi.
Sektör Temsilcilerinden Hazar Vurgusu
Toplantıda söz alan Albayrak İnşaat Genel Müdürü Yunus Yılmaz, Hazar Denizi’nin lojistik operasyonlarındaki kilit rolüne değinerek, “Biz Hazar Denizi’ni bir köprü gibi görüyoruz. Köprünün bir ayağında Alat Limanı’nda bir varlığımız var. Aynı şekilde karşı tarafında Kurık ve Aktau limanlarında Kazakistan için ortak olma partner olma niyetimiz var. Aktau limanlarını defalarca ziyaret ettik. Görüşmelerimiz devam ediyor” dedi.
Uluslararası Nakliyeciler Derneği (UND) yetkilisi Alpdoğan Kahraman ise koridorun güvenilirliğine dikkat çekerek şunları söyledi: “Devam eden alternatif Rusya güzergahı var ama dünya orta koridoru istiyor. Orta koridorda da bu bilinmezlik ve gemi ücretinin gidiş-dönüş 2 bin 200 TL, Kurik Limanı’nda gümrük ücretlerinin belli olmaması bir belirsizliğe sebep oluyor ama bizim için en önemli avantajımız bu hattı dünya istiyor ve güvenli bir koridor olarak görüyor. Bu hattı maliyetleriyle tercih edilebilir bir hale getirmek lazım.”