İSTANBUL / TEKHA
Ayasofya’nın yeniden ibadete açılmasının 6’ncı yıl dönümünde ‘Fethin Mührü: Ayasofya-i Kebîr Câmi-i Şerîfi’ isimli prestij eser okuyucuların beğenisine sunuldu. Sultan II. Abdülhamid’in hazırlattığı Yıldız Albümlerinden 20. yüzyılın başında İstanbul’u fotoğraflayan Ali Enis Oza’ya ait çizimler, gravürler, haritalar ve tasvirlerin yer aldığı çalışma, yapının kadim tarihini görsel bir perspektifle aktarıyor. Bugüne kadar yayımlanmamış fotoğraflar da eserde yer alıyor.
Üç Farklı Dilde Yayımlandı
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın takdim yazısını kaleme aldığı eser, Demirören Yayınları tarafından okura ulaştırıldı. Büyük boy tasarımı ve zengin görsel içeriğiyle öne çıkan 332 sayfalık eser; Türkçe, İngilizce ve Arapça olmak üzere üç dilde hazırlandı.
Asırlara Dayanan Tarihsel Süreç
MS 4. yüzyılda kilise olarak inşa edildikten sonra geçirdiği yıkımlar, Bizans Dönemi’ndeki durumu, Fatih Sultan Mehmed’in fethinin ardından Osmanlı Dönemi’nde eklenen yapılar, minareler, müze dönemi ve 24 Temmuz 2020 tarihinde yeniden ibadete açılması kronolojik sırayla anlatılıyor.
Zengin Görsel Arşiv
Koleksiyon niteliğindeki eserde 229 fotoğraf yer alıyor. Eser; çizimler, gravürler, resimler, haritalar ve tasvirlerle Ayasofya’nın kültürel mirasını uluslararası yayıncılık standartlarında gelecek nesillere aktarmayı hedefliyor.
Giriş Bölümünde Tuğra Ve Hadis-i Şerif
Çalışmanın giriş kısmında Fatih Sultan Mehmed’in tuğrası ile hat sanatıyla yazılmış “Kostantiniyye (İstanbul) muhakkak fethedilecektir. Onu fetheden emir ne güzel emirdir. Onu fetheden ordu ne güzel ordudur” hadis-i şerifi bulunuyor.
Nadir Harita Ve Çizimler
Giriş bölümü gravür ve minyatürlerle desteklenen eserde; Melchior Lorich’in çizimiyle Ayasofya Camii (1559), Sultanahmet Meydanı’ndan çekilmiş Ayasofya Camii fotoğrafı (1880-1900) ve 16. yüzyıl Osmanlı İstanbul’unun topografyasını, surlarını ve önemli yapılarını gösteren haritaya yer veriliyor.
İlk Defa Paylaşılan Fotoğraf Kareleri
Yıldız Albümleri’nden Ayasofya ile ilgili seçilen karelerin yanı sıra, Fransa’da fotoğrafçılık eğitimi alan Ali Enis Oza’nın arşivinden 24 fotoğraf çalışmada yer buluyor. Bu görseller arasında 1847-49 restorasyonu sırasında mihrabın soluna eklenen Hünkâr Mahfili (1910-1920) ile Ayasofya Camii Şadırvanı (1910-1920) öne çıkıyor.
Hazırlayan Yüksel Yücel’in Değerlendirmesi
Eseri hazırlayan Yüksel Yücel, önsözde yaptığı değerlendirmede şu ifadeleri kullandı:
“Ayasofya’nın mimarlık ve sanat tarihi mirasını, zengin metinler ve görsel malzeme eşliğinde bir bütün olarak ele aldık. Okuyucu sayfalar arasında ilerlerken geçmişin estetik dünyasına temas ediyor, mâbedin hafızalarda bıraktığı izleri ilmî bir çerçevede görsel bir derinlikle idrak etme imkanı buluyor.”