Çanakkale Kara Savaşları sırasında deniz kıyısına vuran ve Osmanlı askerlerinin eline geçen İngiliz ve Avustralyalı askerlerin mektupları gün yüzüne çıktı. Çanakkale Savaşları Gelibolu Tarihi Alan Başkanlığı tarafından yürütülen araştırmalar sonucu, bu mektuplar Türkçeye çevrilerek araştırmacıların hizmetine sunuldu.
Mektuplarda Türklerin Direnişi ve Savaşın Şiddeti Anlatılıyor
Çanakkale Savaşları Gelibolu Tarihi Alan Başkanı İsmail Kaşdemir, Çanakkale Cephesi’nin önemini vurgulayarak şunları söyledi:
“Son dönemde yaptığımız arşiv çalışmalarıyla, Çanakkale Cephesi’nin ne kadar büyük ve önemli bir cephe olduğu, savaşın şiddeti ve Türk askerinin vatan savunmasındaki kahramanlığına dair çok önemli belgeler ortaya çıktı. Özellikle ele geçirilen düşman mektuplarında, Türk askerlerinin mükemmel savunması ve vatan sevgisi dikkat çekiyor.”
Bu tarihi belgeler, Çanakkale Savaşları Araştırma Merkezi‘nde araştırmacıların erişimine açıldı. Merkez, Çanakkale Cephesi’ne dair en geniş arşivlerden biri haline gelirken, dijital ortama aktarılan belgeler sayesinde tarihçilere kapsamlı bir araştırma imkanı sunuluyor.
Mektuplarda Çarpıcı Detaylar
Türkçeye çevrilen bazı mektuplarda şu ifadeler yer alıyor:
- “Türkler bir saatte 150 mermi atıyorlar. Ön hat siperlerine çıktık, burası çok tehlikeli. Bundan sonra bir daha ileri siperlere çıkmayacağımı ümit ediyorum.” (12 Kasım 1915)
- “Türk ateşi siperlerimizi tahrip etti. Çok kaybımız var. Yemek ve içecek bol, hatta sebze bile bulunuyor ama sürekli ölümle burun burunayız.”
- “Düşmanımız Türklerin atışları çok isabetli. Bir top mermisiyle iki kişi öldü, iki kişi yaralandı.” (12 Kasım 1915)
- “Fransa Cephesi’ndeki savaş buradakinin yanında bir hiç. Burada 6 aydan beri her gün kazma kürek sallıyoruz.” (12 Kasım 1915)
- “Dün korunaklı bir siper kazarken bir mermi tam isabetle 4 askeri öldürdü, 5 kişiyi yaraladı. Türklerin yeni mermileri çok etkili ve kayıplarımız artıyor.”
Bu mektuplar, Çanakkale Savaşı’nda Türk askerlerinin disiplinli ve kararlı mücadelesini gözler önüne sererken, düşman askerlerinin yaşadığı korku ve çaresizliği de ortaya koyuyor.
Tarihçilere Açık Kapsamlı Arşiv
Kaşdemir, Çanakkale Savaşları Araştırma Merkezi’nin en kapsamlı arşivlerden biri olduğunu belirterek, tüm tarihçileri ve araştırmacıları bu önemli belgeleri incelemek üzere merkeze davet etti.