Harvard Tıp Fakültesi tarafından yapılan yeni bir araştırma, beynin doğal lityum seviyelerinin Alzheimer hastalığının ilerlemesini doğrudan etkilediğini ortaya koydu. Lityum, uzun süredir bipolar bozukluk ve depresyon tedavisinde kullanılan bir element olarak biliniyor. Ancak bu araştırma, lityumun vücutta doğal olarak bulunan, hücresel işleyişte rol oynayan bir element olduğunu ve Alzheimer ile beyin yaşlanmasında kritik bir fonksiyon üstlendiğini ilk kez kanıtladı.
Lityum Eksikliği Beyinde Zarar Veriyor
Araştırmada, normal farelerin diyetinden lityum çıkarıldığında, beyinlerinde iltihaplanma, nöronal hasar ve Alzheimer’a benzer yapısal değişikliklerin geliştiği gözlemlendi. Alzheimer’a yatkın genetik farelerde ise amiloid plaklar ve hafıza kaybı daha hızlı ilerledi. Bu bulgular, lityumun beynin sağlıklı işleyişinde ne denli önemli bir rol oynadığını gösteriyor.
Amiloid Beta Plakları ve Lityum İlişkisi
Alzheimer hastalarının beyinlerinde biriken amiloid beta plakları, lityum moleküllerini tutarak “mikroglia” adı verilen bağışıklık hücrelerinin bu zararlı proteinleri temizlemesini engelliyor. Bu durum, beynin kendi çöp temizleme sisteminin çökmesine ve hastalığın ilerlemesine yol açıyor.
İnsan Beyin Örnekleri Üzerinde Yapılan Çalışmalar
Rush Üniversitesi’nden sağlanan insan beyin örnekleri üzerinde yapılan analizlerde, Alzheimer hastalarında düşük lityum seviyeleri tespit edildi. Massachusetts General Hospital, Duke ve Washington Üniversitesi’ndeki beyin bankalarında yapılan benzer incelemelerde de aynı bulguya rastlandı. Bu, lityumun Alzheimer hastalığıyla olan ilişkisini daha da güçlendiriyor.
Araştırmanın Olası Geleceği ve Önemi
Araştırmanın başyazarı Prof. Bruce Yankner, Alzheimer hastalığının tüm temel patolojilerini hedef alan bu yaklaşımın insanlar üzerinde de benzer sonuçlar gösterirse, büyük bir dönüm noktası olabileceğini ifade etti.