Anayasa Mahkemeleri Arasında Bölgesel Diyalog ve Dayanışma Vurgusu
Türkiye Cumhuriyeti Anayasa Mahkemesi’nin ev sahipliğinde düzenlenen, ‘İnsan Haklarının Standardizasyonu ve Anayasa Yargısının Rolü’ konulu Balkan Anayasa Mahkemeleri Forumu’nun 3’üncü Konferansı, Antalya Eğitim ve Sosyal Tesisi’nde başladı. Konferansa; Anayasa Mahkemesi Başkanı Kadir Özkaya, Adalet Bakan Yardımcısı Niyazi Acar, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı Muhsin Şentürk, Danıştay Başsavcısı Cevdet Erkan, Bulgaristan Anayasa Mahkemesi Başkanı Pavlina Panova, Arnavutluk Anayasa Mahkemesi Üyesi Sonila Bejtja ve forum üyesi ülkelerin anayasa mahkemeleri başkan ve üyeleri katıldı. Ayrıca Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi yargıçları ve Antalya Valisi Hulusi Şahin de etkinlikte yer aldı.
“İnsan Hakları, Toplumların Ortak Vicdanıdır”
Forumun açılışında, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın gönderdiği mesaj okundu. Konferansın açılış konuşmasını yapan Anayasa Mahkemesi Başkanı Kadir Özkaya, insan haklarının toplumların ortak vicdanı olduğunu vurguladı. Özkaya, anayasa yargısının, temel hak ve özgürlükleri güvence altına alarak demokratik ilkeler çerçevesinde egemenlik yetkisini belirlediğini ifade etti. Anayasa mahkemelerinin, sadece hukuku uygulayan değil, aynı zamanda toplumsal barışı ve adalet idealini yaşatan kurumlar olduğunu söyledi.
Balkan Ülkeleri Arasında Anayasal Dayanışma Modeli
Özkaya, küreselleşen dünyada anayasa yargısının yalnızca ulusal düzeyde değil, evrensel hukuk normları ve uluslararası yargı içtihatları ile şekillendiğini belirtti. Forumun, Balkan ülkeleri arasında anayasal diyaloğun güçlenmesi açısından önemli bir dönüm noktası olacağına dikkat çekti. Bölgesel düzeyde anayasa yargısı alanında kalıcı bir diyalog ve dayanışma mekanizmasının tesis edilmesi gerektiğini ifade eden Özkaya, bu iş birliğinin, Balkanlar’a özgü bir anayasal dayanışma modeli oluşturmasına olanak sağlayacağını kaydetti.
“Anayasa Mahkemeleri, Toplumların Adalet ve Barışını Sağlayan Kurumlardır”
Arnavutluk Anayasa Mahkemesi Üyesi Sonila Bejtja, anayasa mahkemelerinin halkla yakın olmaları gerektiğini ve mahkemelerin sadece yargısal değil, kültürel bir sorumluluğa sahip olduklarını belirtti. Bejtja, yapay zeka kullanımının artmasının, haklar ve sorumluluklar üzerinde değişiklikler getirdiğini de vurguladı.
Bulgaristan Anayasa Mahkemesi Başkanı Pavlina Panova ise, Balkan ülkelerinin tarihsel olarak zorlu dönemlerden geçtiklerini ancak birlikte çalışarak daha büyük bir güç ortaya koyabileceklerini ifade etti. Panova, Avrupa Anayasa Mahkemeleri Konferansı’nda gözlemci olarak yer alacaklarını belirterek, forumun gelişmeye devam edeceğini ve Balkan ülkelerinin ortaklaşa çalışarak bölgesel bir ses oluşturacaklarını söyledi.
“Hukukun Üstünlüğü ve İnsan Haklarının Korunması Her Zamankinden Daha Önemli”
Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı Muhsin Şentürk, hukuk üstünlüğünün korunmasının ve insan haklarının savunulmasının daha da önemli hale geldiğini ifade etti. Şentürk, savaşlar, soykırımlar, zorunlu göçler ve ekonomik adaletsizlikler gibi küresel sorunların, insan haklarının korunmasını zorlaştırdığını ve bu bağlamda hukukun üstünlüğü ilkesinin korunmasının toplumların barış ve istikrarı için kritik önem taşıdığını vurguladı.
Danıştay Başsavcısı Cevdet Erkan ise, forumda iş birliğinin artmasını temenni etti ve anayasa mahkemelerinin, bireylerin temel hak ve özgürlüklerini koruyan, devletin adalet anlayışını temsil eden önemli kurumlar olduğuna dikkat çekti.