Antalya’nın simge yapılarından Roma Dönemi’ne ait Kale Kapısı burçları, günde 64 kez sefer yapan nostaljik tramvayın oluşturduğu titreşimler ve ağır hava koşulları nedeniyle çökme riskiyle karşı karşıya kaldı. Uzmanlar, hem tarihi mirasın korunması hem de can güvenliği için acil önlem çağrısında bulundu.
Teknik Rapor Tehlikeyi Ortaya Koydu
Gebze Teknik Üniversitesi İnşaat Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi ve tarihi yapılar uzmanı Prof. Dr. Ferit Çakır tarafından hazırlanan teknik rapor, Saat Kulesi ve çevresindeki burçların ciddi bir tehdit altında olduğunu belgeledi. 2023 yılında yapılan ölçümlerde, tramvay geçişlerinin yapıda “inanılmaz bir tahribat” yarattığı saptandı. Son dönemde etkili olan şiddetli yağış ve fırtınaların, halihazırda zayıflamış olan yapıyı kritik seviyeye getirdiği belirtildi.
Prof. Dr. Ferit Çakır, sarsıntıların etkisine ilişkin şu değerlendirmelerde bulundu:
“Biz orada kayıtları aldığımız zaman, tramvay geçişleri nedeniyle inanılmaz bir tahrip var. ‘Mutlaka izolasyon yapılsın’ diye önerdim. Bu rayların altına izolasyon yapılırsa sistem çok rahatlar. Etrafına hiçbir titreşim geçmez. Hatta örnekleri İstanbul’da, tarihi Yarımada’daki tramvayda var. Çok rahat yapılan bir sistem. Raylar açılacak, sonrasında izolasyon yapılıp, tekrardan kontak çıkarılacak. Çok hızlı bir şekilde titreşimi keser bu. Ya da o titreşim hattını kullanmamak lazım. Çünkü eski tip bir tramvay. Aşırı titreşim kaynağı var.”
“Geçtiği Her Yerde Sıkıntı Var”
Sarsıntıların tekrarlı yük binmesine neden olduğunu ve bunun zamanla yapısal iflasa yol açacağını belirten Çakır, “Saat Kulesi’nde bazı önlemler aldık ama ‘Etraftaki diğer yapılara da önlem almak lazım ya da direkt ray sistemine önlem almak lazım’ diye rapora bunları yazmıştım. Geçen yağışlarda da kısmen bir yıkılma olmuştu orada. Bunu tek Saat Kulesi gibi düşünmeyin. Geçtiği her yerde sıkıntılar var” ifadelerini kullandı.
Büyükşehir Belediyesi’ne “Acil Önlem” Dilekçesi
Eski Antalya Rölöve ve Anıtlar Bölge Müdürü, restorasyon uzmanı Cemil Karabayram, Antalya Büyükşehir Belediyesi’ne resmi dilekçe vererek durumun vahametini paylaştı. Karabayram, burç yapısının üst örtüsündeki kiremitlerin ve harç yapısının mukavemetini kaybettiğini, şiddetli rüzgarla birlikte parçaların düşme ihtimalinin hayati risk taşıdığını vurguladı.
Karabayram dilekçesinde şu uyarılara yer verdi:
“Yükseklik etkisi göz önüne alındığında yağmur, fırtına, şiddetli rüzgar ile anlık hareketle hayati risk taşıdığı ve düşme ihtimali görülmektedir. Burç yapısının 1965 ve 1970 yıllarında geçirdiği onarım ve koruma çalışmaları etkisini kaybetmiştir. İklimsel koşulların yanı sıra tramvay hattının oluşturduğu sarsıntı, titreşim faktörleri değerlendirildiğinde burç yapısında gerekli tedbirlerin alınmaması durumunda yerli ve yabancı ziyaretçilerin geçtiği bir turizm güzergahı, aktif kullanılan geçiş yolu olması sebebiyle, kiremitlerin rüzgarın etkisiyle kayması durumunda telafisi imkansız can ve mal kayıplarına yol açacağı, acil olarak gerekli tedbirlerin alınmaması durumunda olumsuz sonuçlar oluşturacağı net olarak algılanmaktadır.”
Geçici Çözüm: Çelik Hasır ve İzolasyon
Kapsamlı bir restorasyonun zaman alacağını belirten Karabayram, geçici tedbir olarak üst örtünün özel çelik hasır telle sağlamlaştırılmasını ve ray hattına titreşim emici malzemeler yerleştirilmesini önerdi.