Nesli Tehlike Altındaki Deniz Kaplumbağalarının En Büyük Yuvalama Alanı Olan Antalya’da, Bu Yıl Oluşan 9 Bin 160 Yuvanın Yaklaşık Bini Zarar Gördü
Dünya Doğayı Koruma Birliği’nin (IUCN) kırmızı listesinde yer alan caretta caretta türü deniz kaplumbağalarının Akdeniz’deki en önemli üreme noktalarından biri olan Antalya sahillerinde bu yıl üzücü rakamlar kayda geçti. 2025 yılı verilerine göre kentin farklı noktalarındaki kumsallarda tespit edilen 9 bin 160 yuvanın 994’ü çeşitli nedenlerle tahrip edildi. Doğa Koruma ve Milli Parklar (DKMP) Genel Müdürlüğü ve ilgili bakanlıkların koordinasyonunda yürütülen yoğun koruma çalışmalarına rağmen, binlerce yavru henüz yumurtadan çıkamadan yok oldu.
En Büyük Tehdit Sahillere Terk Edilen Köpekler
Yapılan araştırmalar, yuva tahribatındaki en önemli etkenin tatilciler tarafından satın alınan ancak daha sonra sahillere terk edilen başıboş köpekler olduğunu ortaya koydu. Ekoloji Araştırmalar Derneği (EKAD) Başkanı Dr. Ali Fuat Canbolat, bu acı tabloya şu sözlerle dikkat çekti:
“Çoğunluğu tatilcilerin bıraktığı köpekler yüzünden oluyor. Hayvan aç, yuvayı kazıyor, yumurtaları yiyor. İnsanların yüzünden oluyor bunlar. Çünkü insanlar o hayvanları önce alıyor, seviyor birazcık, sonra canları sıkılıyor, bırakıyorlar. Bıraktığınız her hayvan doğal yaşamı etkiliyor. Kaplumbağaları etkiliyor. Bakamayacaksınız bu hayvanları almayacaksınız ya da götürüp bir barınağa bırakacaksınız. Sahillere bırakılan bu köpeklerin neredeyse tamamı cins köpekler. Ben hayvanın dibine kadar gidiyorum, hayvan benden kaçmıyor çünkü insana alışmış. Yabani bir hayvan olsa kaçar. Burada kabahat köpeklerin değil, insanların yaptığı yanlışı anlatmaya çalışıyorum.”
Tahribatın Diğer Nedenleri: Tilkiler ve İnsan Müdahalesi
Uzmanlar, köpek saldırılarının ardından yuvalara zarar veren ikinci nedenin tilkiler olduğunu belirtti. Üçüncü sırada ise bazı işletme çalışanlarının, turistlere ücret karşılığında kaplumbağaları göstermek amacıyla yuvaları izinsiz şekilde açmaları yer alıyor. Antalya genelinde Belek 300 yuva ile en fazla tahribatın yaşandığı bölge olurken; Side-Kızılot’ta 254, Patara’da ise 152 yuva zarar gördü. Bilimsel verilere göre denize ulaşmayı başaran yaklaşık 430 bin yavrudan sadece binde 1 veya 2’si erginliğe ulaşabiliyor.
Bölge Bölge Yuva ve Tahribat Sayıları
2025 yılı koruma ve izleme çalışmaları verilerine göre Antalya kumsallarındaki durum şöyle şekillendi:
-
Belek: 3.150 yuvadan 300’ü tahrip edildi.
-
Side-Kızılot: 2.815 yuvadan 254’ü tahrip edildi.
-
Kumluca: 1.070 yuvadan 92’si tahrip edildi.
-
Patara: 756 yuvadan 152’si tahrip edildi.
-
Lara-Kundu: 400 yuvadan 35’i tahrip edildi.
-
Demirtaş: 375 yuvadan 75’i tahrip edildi.
-
Gazipaşa: 299 yuvadan 35’i tahrip edildi.
-
Kale: 171 yuvadan 45’i tahrip edildi.
-
Çıralı-Olimpos: 124 yuvadan 6’sı tahrip edildi.