Çevre Mühendisleri Odası Yönetim Kurulu Üyesi Arzu Yücel, mikroplastik kirliliğinin Everest’in zirvesinden anne sütüne kadar her yere yayıldığını belirterek, “Bir bebeği daha anne karnındayken plastik ile tanıştırıyoruz” uyarısında bulundu.
ANKARA – Küresel plastik üretiminin son 50 yılda 7 kat artarak yıllık 430 milyon ton seviyelerine ulaşması, geri dönüşü olmayan bir çevre ve sağlık krizini beraberinde getiriyor. Çevre Mühendisleri Odası Yönetim Kurulu Üyesi Arzu Yücel, boyutu 5 milimetreden küçük olan mikroplastiklerin artık besin zincirinin en tepesinden en hassas dokulara kadar sızdığını vurguladı.
“En Hassas Dokulara Kadar Sızdı”
Son yıllarda yapılan bilimsel çalışmaların dehşet verici bulgular ortaya koyduğunu ifade eden Arzu Yücel, mikroplastiklerin insan vücudundaki yayılımına dikkat çekerek şunları söyledi:
“Plastik kirliliği bugün derin okyanus çukurlarından Everest’in zirvesine, içme suyundan insan kanına hatta anne sütü ve plasentaya kadar ulaşmış durumda. Bu yayılım mikroplastik formunda içme suyu ve toprak yoluyla, gıda zinciri üzerinden, solunum yoluyla insan vücuduna girebiliyor. Eğer bugün durdurmazsak yılda 430 milyona ulaşan plastik üretimi ivmelenerek artacak. Bizlerin örneğin pet şişe gibi tek kullanımlık plastikleri elimize alırken sorgulamamız gerekir. Bir bebeği dahi anne karnında plastik ile tanıştırıyoruz.”
Plastik Atıkların Yüzde 40’ı Ambalajdan Oluşuyor
Plastiğin hafifliği ve düşük maliyeti nedeniyle hayatın her alanını kuşattığını belirten Yücel, ambalaj sektörünün bu kirlilikteki payına değindi. Yücel, “2023 yılında küresel plastik üretimi yaklaşık 415 milyon tona ulaştı. Bu ambalajlar plastik atıkların yüzde 40’ını oluşturduğu tahmin ediliyor. Cam, alüminyum veya pamuk gibi alternatiflere göre ucuz olması bir avantaj gibi görünse de tüketimin büyük bölümünün kısa ömürlü ve tek kullanımlık olması asıl sorunu teşkil ediyor” dedi.
Alzheimer ve İnflamasyon Riski
Mikroplastiklerin sadece çevresel bir sorun olmadığını, insan sağlığını doğrudan tehdit ettiğini belirten Yücel, sağlık üzerindeki olası etkileri hakkında şu bilgileri verdi:
“Hayvanlarda, deniz canlılarında, kuşlarda gıdalarımızda, tuzda, içme suyumuzda ve giysilerimizde dahi mikroplastikler bulunuyor. Dolayısıyla mikroplastik her yerde. Arıtma tesislerinde bununla ilgili bir arıtım teknolojisi halen yok. İnsan sağlığı ile ilgili yapılan araştırmalarda, hastalık anında kişinin iyileşmesini zorlaştırıyor. Vücuttaki inflamasyonu arttırıyor. Alzheimer’ı arttırdığı ile ilgili bulgular da var.”
Üretim 7 Kat Arttı, Geri Dönüşüm Yüzde 10’da Kaldı
Gelecek 10 yıl içerisinde denizlerde canlı sayısından daha fazla mikroplastik atık olabileceği öngörüsünü paylaşan Yücel, “Üretim 7 kat artarken bunun sadece yüzde 10’unun geri dönüştüğünü söyleyebiliriz. Dolayısıyla atığı azaltmak için insanların tüketim alışkanlıklarını düzenlemesi ve bilinçli bir şekilde satın alıp bilinçli bir şekilde atması gerekiyor” diyerek toplumsal farkındalık çağrısında bulundu.