MANİSA – Yunusemre ilçesinde yer alan 2 bin 700 yıllık Aigai Antik Kenti’nde, 11 yıl süren titiz çalışmalarla gün yüzüne çıkarılan 2 bin 200 yıllık halk meclisi binası (Bouleuterion) için koruma ve onarım süreci başlatıldı. Batı Anadolu’daki 12 Aiol kentinden biri olan antik kentte, 2025 yılı kazı çalışmaları devam ederken, kentin en stratejik yapılarından biri olan meclis binasındaki kazı süreci tamamlandı.
“İlk Kazma Buradan Vurulmuştu”
M.Ö. 2’nci yüzyılın ortalarında inşa edilen ve yaklaşık 200 kişi kapasiteli olan yapının önemine değinen Aigai Antik Kenti Kazı Başkanı Prof. Dr. Yusuf Sezgin, kazı yolculuğunu şu sözlerle anlattı:
“İlk kazmanın vurulduğu yer, burasıydı. 2004 yılında başladığımızda buranın bir meclis binası olduğu bile bilinmiyordu. Alan tamamen çalı, çırpı ve taş yığınlarıyla kaplıydı. Geçen dönemde toplam 11 yıl çalışıp, halk meclisini tümüyle ortaya çıkardık.”
“Doğrudan Demokrasiye Yakın Bir Yönetim”
Antik kentin o dönem bir şehir devleti (polis) statüsünde olduğunu belirten Prof. Dr. Sezgin, binanın siyasi tarihine ilişkin şunları söyledi:
“Bugün Yunt Dağı’nın zirvesinde kırsal bir arazideyiz ama antik çağda burada siyasi kararların alındığı bir meclis vardı. Yaklaşık 2 bin 200 yıl önce Aigai halkı, kentleriyle ilgili kararları bu binada alıyordu. Bu sistem, neredeyse doğrudan demokrasiye yakın bir yönetim anlayışını yansıtıyor.”
Önemli Heykeller Gün Yüzüne Çıktı
Yapının sadece mimarisiyle değil, içerdiği eserlerle de eşsiz olduğunu vurgulayan Sezgin, “Kazılar sırasında Tanrıça Hestia’ya ait buluntular ile yapıyı inşa ettiren aileye ait onurlandırma heykelleri de ortaya çıkarıldı. Bu yapı sadece mimari açıdan değil, barındırdığı buluntular açısından da son derece önemli. Batı Anadolu’da bu ölçüde iyi korunmuş bir meclis binası çok nadir” ifadelerini kullandı.
2026 Yılında Restorasyon Başlıyor
Kazı aşamasının tamamlanmasıyla birlikte koruma ve onarım projelerine odaklandıklarını belirten Prof. Dr. Sezgin, gelecek hedeflerini şöyle detaylandırdı:
“Arkeolojide kazıdan sonra koruma ve onarım süreci gelir. Şu an bu aşamaya yönelik projelerimizi hazırlıyoruz. Kurullardan gerekli onaylar alındıktan sonra 2026 yılında meclis binasının koruma ve onarım çalışmalarına başlamayı planlıyoruz. Hedefimiz, yapıyı çatıyla koruma altına almak ve iç mekanda heykel kopyalarıyla canlandırma yapmak. Ziyaretçilere antik dönemde bir halk meclisinin nasıl işlediğini anlatmak istiyoruz. Bu kadar iyi korunmuş bir örnekle bunu yapmak büyük bir şans. Kent, büyük ve modern yerleşimlere uzak olduğu için ciddi bir tahribata uğramamış. Meclis binası yüzde 80’e yakın orijinal haliyle ayakta. Oturma sıraları ve mimari öğeler küçük müdahalelerle kolaylıkla restore edilebilir durumda.”
Restorasyonun ilk etabının yaklaşık bir yılda tamamlanması öngörülürken, projenin maliyet planlamasının ardından sponsorluk görüşmelerine başlanacağı bildirildi.