Dünyada Sadece Ermenek’te Yetişiyor: Genista ermenekensis
Karaman’ın Ermenek ilçesinde, baklagiller ailesinden “Borcak” cinsine ait yeni bir bitki türü keşfedildi. Selçuk Üniversitesi Fen Fakültesi’nden emekli Prof. Dr. Ahmet Duran tarafından keşfedilen endemik bitki, Türkçe’de “Ermenek borcağı”, bilimsel adıyla ise “Genista ermenekensis” olarak botanik literatürüne girdi.
Bilimsel Çalışma Uluslararası Dergide Yayımlandı
Ermenek’te keşfedilen ve nesli yüksek tehdit altında bulunan yeni bitki türüne ilişkin bilimsel makale, yaklaşık 3 yıl süren çalışmaların ardından uluslararası bilim dergisi Phytotaxa’da yayımlandı. Prof. Dr. Ahmet Duran, Ermenek borcağının Atina yakınlarındaki Parnasos Dağı’nda yetişen bir borcak türüne yakın olduğunu tespit ettiğini belirtti. Bu kapsamda Yunanistan’dan temin edilen örneklerle yapılan karşılaştırmalı incelemeler sonucunda bitkinin bilim dünyası için yeni bir tür olduğu belirlendi.
Dünyada Sadece Görmeli Köyü Çevresinde Bulunuyor
Prof. Dr. Duran, Ermenek borcağının dünyada yalnızca Ermenek ilçesine bağlı Görmeli köyü civarında yetiştiğini ve bu nedenle ilçenin adının bitkiye verildiğini söyledi. Bitkinin çok dar bir alanda yayılış gösterdiğini vurgulayan Duran, yaklaşık 700 bireyin bulunduğunu ifade etti.
Kritik Tehlike Altında, Öncelikli Koruma Gerektiriyor
Ermenek borcağının tarım alanları, yerleşim yerleri, yol çalışmaları, hayvan otlatması, yangınlar ve orman kesimleri gibi çevresel baskılar altında olduğunu belirten Prof. Dr. Duran, türün Dünya Doğayı ve Doğal Kaynakları Koruma Birliği’nin (IUCN) kriterlerine göre “kritik, çok tehlikede” kategorisinde yer aldığını söyledi. Duran, bitkinin doğada tükenme riskinin son derece yüksek olduğunu ve öncelikli korunması gereken endemik türler arasında bulunduğunu kaydetti.
Akdeniz İklimine Uyumlu Gösterişli Bir Tür
Borcak cinsi bitkilerin Akdeniz iklimine uyumlu olduğunu belirten Prof. Dr. Duran, Ermenek borcağının çalı formunda, yaprak dökücü, sert ve batıcı dikenlere sahip olduğunu söyledi. Yaklaşık 55 santimetre boya ulaşan bitkinin, Göksü Vadisi içinde, kızılçam altı ve açıklıklarında, makilik alanlarda, tarla ve zeytinlik kenarlarında, bin ile 1200 metre yükselti aralığında yetiştiği bildirildi.
Şifalı ve Ekonomik Değeri Yüksek
Ermenek borcağının şifalı ve ekonomik açıdan önemli bir bitki olduğunu ifade eden Prof. Dr. Duran, borcak türlerinin sigara bağımlılığı tedavisi, idrar söktürücü, kabızlık giderici, safra artırıcı, cilt hastalıkları tedavisi, kalp ritmini düzenleyici, antioksidan ve ödem giderici özelliklere sahip olduğunu belirtti. Ayrıca süs bitkisi, arıcılıkta bal bitkisi, erozyon kontrolü, boyacılık, toprağa azot bağlama ve mera bitkisi olarak da ekonomik değer taşıdığı ifade edildi.