Mardin Medreselerini Koruma ve Yaşatma Derneği, 1100’lü yıllarda yazılan ve İslam tarihine ışık tutan önemli kaynaklardan biri olan İbnü’l-Ezrak el-Fariki’nin ‘Tarihu Meyyafarikin ve Amid’ isimli eserinin orijinal cildinin Türkiye’ye iadesi için harekete geçti. Söz konusu cilt, hâlihazırda İngiltere’deki British Museum’da korunuyor.
Kitabın Tarihi ve Önemi
Artuklular döneminin önemli isimlerinden olan İbnü’l-Ezrak el-Fariki, yaşadığı dönemin siyasi, sosyal ve mimari yönlerini detaylı biçimde aktardığı eserinde; Irak, Suriye ve Anadolu’daki gezilerini, tanıştığı yöneticileri ve tarihi yapıları anlattı. Arapça kaleme alınan üç ciltlik bu eserin yalnızca bir cildinin orijinali günümüze ulaştı ve şu anda Londra’daki British Museum’da muhafaza ediliyor.
Fotokopileri Türkiye’de Mevcut
Kitabın orijinal nüshasına ait dijital fotokopiler Türk Tarih Kurumu Kütüphanesi’nin internet sitesinde erişime açık durumda. Ancak eserin kültürel değeri ve Mardin’le kurduğu bağ nedeniyle fiziki iadesi talep ediliyor.
Dernekten Resmi Girişim: Süreç Başladı
Mardin Medreselerini Koruma ve Yaşatma Derneği, kitabın Türkiye’ye iadesi için Kültür ve Turizm İl Müdürlüğü aracılığıyla Kültür ve Turizm Bakanlığı’na resmi başvuruda bulundu. Süreci yakından takip eden Dernek Başkanı İbrahim Yüksel, eserin iadesiyle ilgili umutlu olduklarını belirtti.
“Tarihi Kütüphane Kurmak İstiyoruz”
Yüksel, konuyla ilgili yaptığı açıklamada, “İbnü’l-Ezrak el-Fariki, Hüsamiye Medresesi’nin inşasında ve Artuklu resmi devlet şehitliğinin kurulmasında etkili bir isimdi. Yazdığı bu değerli eserin Mardin’e iade edilmesini istiyoruz. Bunun yanında Selahaddin Eyyubi döneminde Mardin’den Mısır’a götürülen yaklaşık 1,5 milyon el yazması kitabın da yeniden Mardin’e kazandırılması için çalışıyoruz. Böylece dünyada eşi benzeri olmayan bir el yazması eserler kütüphanesinin temellerini atmış olacağız” dedi.
Bakanlık ve Siyasiler Sürecin Takibinde
İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü’nün konuyu resmi olarak bakanlığa ilettiği, ayrıca Ankara’daki Mardinli siyasetçilerin de konunun takipçisi olduğu belirtildi. Kültür varlıklarının iadesi konusunda geçmişte atılan başarılı adımların bu süreçte de örnek olabileceği ifade edildi.