Akdeniz Üniversitesi (AÜ) Su Ürünleri Fakültesi Öğretim Üyesi Doç. Dr. Olgaç Güven, Süveyş Kanalı üzerinden gerçekleşen tür geçişleri ve iklim değişikliğinin Akdeniz ekosistemi üzerindeki baskısının kritik seviyeye ulaştığını açıunladı. Doç. Dr. Güven, yerli türlerin yaşam alanlarını kaybetmeye başladığı uyarısında bulundu.
Süveyş Kanalı ‘Mavi Koridor’ Oldu
Süveyş Kanalı’nın zaman içerisinde genişletilip derinleştirilmesinin Kızıldeniz ile Akdeniz arasında bir “mavi koridor” oluşturduğunu belirten Doç. Dr. Olgaç Güven, “Bu kanal Kızıldeniz ile Akdeniz arasında bir mavi koridor oluşturdu. Genişleme ve derinleşmeye bağlı olarak Akdeniz’in tuzluluğu artarken, iki deniz arasındaki doğal bariyer zayıfladı. Artık bu geçiş daha kontrolsüz ve hızlı gerçekleşiyor” dedi.
İklim Değişimi Süreci Hızlandırdı
İklim değişikliğiyle birlikte özellikle Doğu Akdeniz’de su sıcaklıklarının yükseldiğine dikkat çeken Doç. Dr. Güven, “Kıyısal alanlarda 5 dereceye varan ani sıcaklık artışları görülüyor. Bu durum yerli türleri zor durumda bırakırken, tropikal türler için daha uygun yaşam alanları oluşturuyor” ifadelerini kullandı.
Yerli Türler Geri Çekiliyor
Ekosistem dengesinin bozulmasıyla yerli türlerin rekabet gücünü kaybettiğini ifade eden Güven, “Yerli türler, alışık oldukları fiziksel ve kimyasal koşulların değişmesi nedeniyle yaşam alanlarını terk etmek zorunda kalıyor. Daha derin ya da daha serin bölgelere çekiliyorlar. Öte yandan tropikal türler besin rekabeti oluşturuyor, bazıları doğrudan yerli türleri avlıyor. Bu da biyoçeşitliliği ciddi şekilde baskılıyor” diye konuştu.
‘Akdeniz Tropikal Olmaz Ama Kayıplar Ciddi’
Denizin tamamen tropikal bir yapıya bürünmesinin kısa vadede mümkün olmadığını ancak tür değişiminin çok hızlı ilerlediğini vurgulayan Doç. Dr. Olgaç Güven, “Fiziksel şartlar tropikal özellikler gösterebilir ancak Akdeniz’in tamamen tropikal bir denize dönüşmesi kısa vadede mümkün değil. Ekosistemler uzun süreçlerde oluşur. Bu durum tropikal türler için uygun alan yaratıyor. Bu da Akdeniz’de ciddi kayıplara yol açabilir” dedi.
2100 Senaryosu ve Uluslararası İş Birliği Çağrısı
Gelecek yıllara dair öngörülerini paylaşan Güven, “2050 ve özellikle 2100 senaryolarında öngörülen sıcaklık artışları gerçekleşirse Akdeniz’de çok daha dramatik değişimler göreceğiz. Bu uluslararası bir sorun. Akdeniz, küresel ortalamaya göre iklim değişiminden yüzde 20 daha fazla etkileniyor ve daha kritik duruma sahip. Bu nedenle bölge ülkelerinin birlikte hareket etmesi gerekiyor. Bu değişime adapte olamazsak hem ekosistem hem de bölge insanları ciddi sorunlarla karşı karşıya kalabilir” şeklinde konuştu.