Erzurum’un Olur ilçesine bağlı Ormanağzı Mahallesi’ne özgü bir lezzet olan ve “asırlık tat” olarak bilinen keş tatlısı, yazın kavurucu sıcaklarında binbir emekle hazırlanıp kışın dondurucu soğuklarında tüketilmeye devam ediyor. Türkiye’de sadece bu mahallede üretilen geleneksel lezzet, kış gecelerinin vazgeçilmezi oluyor.
Yazın Kazanlarda Kaynıyor, Kışın Sandıklardan Çıkıyor
Keş tatlısının yapım süreci, yaz aylarında dutların olgunlaşmasıyla başlıyor. Ağaçlardan toplanan dutlar, dev kazanlarda odun ateşinde kaynatılarak şırası alınıyor. Ardından un ile karıştırılarak yoğrulan karışım, kadınlar tarafından güneşe seriliyor. Kuruma işleminin ardından tahta sandıklara basılarak kilerlerde muhafaza edilen keş, kış aylarında tüketilmek üzere dinlenmeye bırakılıyor.
“Keserle Yontulup Dibekte Cevizle Dövülüyor”
Kış mevsimi geldiğinde sandıklardan çıkarılan sertleşmiş keş blokları, keser yardımıyla yontularak küçük parçalara ayrılıyor. Mahalle sakinlerinden Yunus Sezgin, hazırlık sürecini şu sözlerle anlattı:
“Yazın ağaçlardan topladığımız yaş dutu kazanlarda pişirerek şırasını çıkarıyoruz. Ardından şıra unla karıştırılarak hamur şeklinde güneşe seriliyor. Bu işlemin ardından keşler serin depoda bulunan tahta sandıklarda beklemeye alınıyor. Kış mevsiminde de böyle cevizle dövülerek tatlı olarak tüketiliyor.”
Köy Odalarının Vazgeçilmez İkramı
Dibeklerde dakikalarca cevizle birlikte dövülerek macun kıvamına getirilen keş tatlısı, özellikle kış gecelerinde çay eşliğinde misafirlere ikram ediliyor. Bu asırlık geleneği yaşatmak için arkadaşlarıyla bir araya gelen Yıldırım Çalışkan, tatlının tamamen doğal olduğunu ve kış aylarında enerji verdiğini belirterek, “Asırlık lezzeti geleceğe taşımayı hedefliyoruz” dedi.